Welke delen van de hersenen worden beïnvloed door alcohol? Een meta-analyse

Velen van jullie hebben waarschijnlijk wel eens ervaren dat terwijl je drinkt, alcohol invloed heeft op de hersenfuncties. Maar wat zijn de exacte effecten? Een recent gepubliceerde meta-analyse1 kijkt naar alle experimenten en stelt vast dat alcohol niet het hele centrale zenuwstelsel beïnvloedt, maar alleen specifieke domeinen. Resultaten tonen aan dat alcoholconsumptie specifiek de aandacht, automatische auditieve verwerking, en het monitoren van prestatie beïnvloedt. Deze effecten zijn al aanwezig bij 1-2 drankjes, hoewel het effect dan nog klein is.

Wat is er al bekend? Alcohol bereikt de hersenen ongeveer binnen 10 minuten. Acute effecten van alcohol zijn onder andere verminderde coördinatie, reactietijd en spreekvaardigheid.

Wat voegt deze studie toe? Dit is de eerste meta-analyse die de acute effecten van alcohol op het menselijk brein bestudeert met EEGs. Het omvat 60 gerandomiseerde onderzoeken met meer dan 2.000 deelnemers.

Elektro-encefalogram (EEG)
De onderzoekers analyseren 60 experimenten die gebruikmaken van EEG's (elektro-encefalogram) om het effect van alcohol op de hersenen te meten. Ze kijken specifiek naar event-related potentials, of ERP: de directe reactie van de hersenen op sensorische, cognitieve of motorische stimuli.

Klein maar significant effect bij 1-2 drankjes
De onderzoekers vonden significante effecten van alcohol op aandacht, automatische auditieve verwerking en het monitoren van prestatie. Deze effecten waren vooral zichtbaar bij hoge alcoholconsumptie, maar kleine effecten waren al aanwezig bij 1-2 drankjes (BAC van 0,026%).

Er werden geen effecten gevonden voor executieve controle en slechts kleine effecten voor stimulus classificatie.

Effecten op zowel automatische als gecontroleerde domeinen
Traditioneel dacht men dat alcohol invloed heeft op het hele centrale zenuwstelsel. Zoals deze studie laat zien, is het effect echter gericht op specifieke domeinen.

Een nieuwere theorie is dat alcohol geen invloed heeft op de automatische reacties van de hersenen, maar alleen op de gecontroleerde domeinen. Ook dit lijkt niet waar te zijn. Alcohol lijkt zich op specifieke domeinen te richten, maar deze variëren van automatisch tot gecontroleerd.

   Sterke punten

  • Meta-analyse met veel studies
  • Alleen gerandomiseerde onderzoeken meegenomen
  • Gebruik van EEG's

   Beperkingen

  • De gemiddelde alcoholconsumptie in de onderzoeken was 3-4 drankjes, dus meer dan matig
  • Relatief weinig oudere deelnemers

Referenties

  1. Fairbairn, C. E., Kang, D., & Federmeier, K. D. (2020). Alcohol and Neural Dynamics: A Meta-Analysis of Acute Alcohol Effects on Event-Related Brain Potentials. Biological Psychiatry.
  2. Beer and Health (n.d). Beer and the brain.