Uitgebreide Cochrane-review onderzoekt de kortetermijneffecten van alcohol op bloeddruk en hartslag

Een recent gepubliceerde Cochrane-review1 onderzoekt hoe verschillende hoeveelheden alcohol de bloeddruk en hartslag op korte termijn beïnvloeden. Resultaten tonen aan dat een lage hoeveelheid alcohol de bloeddruk niet beïnvloedt gedurende de eerste uren, maar dat een matige hoeveelheid alcohol de bloeddruk verlaagt. Zowel lage als matige hoeveelheden zorgen op korte termijn voor een kleine verhoging van de hartslag.

Wat is er al bekend? De langetermijneffecten van alcoholconsumptie op de bloeddruk en het risico op hypertensie zijn uitgebreid onderzocht met observationele studies, waaruit blijkt dat zware alcoholconsumptie geassocieerd is met een verhoogde bloeddruk2,3. Het effect van lage tot matige alcoholconsumptie is minder duidelijk en lijkt te verschillen per geslacht en afkomst3. De kortetermijneffecten van alcohol zouden deze relaties kunnen helpen verklaren. Een review uit 2005 liet zien dat alcohol de bloeddruk verlaagt in de uren na de consumptie, maar dat de bloeddruk de volgende dag juist stijgt4.

Wat is nieuw? In deze review wordt voor het eerst systematisch gekeken naar de kortetermijneffecten (<24 uur) van verschillende hoeveelheden alcohol op bloeddruk en hartslag.

Review van hoge kwaliteit
Cochrane-reviews zijn altijd zeer uitgebreid en worden internationaal erkend als de hoogste standaard in evidence-basedgezondheidszorg. De huidige studie kijkt naar 32 randomized controlled trials (RCT's), met meer dan 750 deelnemers. RCT's zijn experimenten die een oorzakelijk verband kunnen aantonen, wat betekent dat het vrij zeker is dat de alcohol verantwoordelijk is voor de veranderingen in bloeddruk of hartslag.

Kortetermijneffecten van alcohol
De onderzoekers ontdekten dat binnen de eerste 6 uur, lage hoeveelheden alcohol (<14 gram, ongeveer 1,5 glazen) de hartslag verhogen, maar niet de bloeddruk. Een matige hoeveelheid (14-30 gram) verlaagt de systolische bloeddruk met ± 5,6 mm Hg, de diastolische bloeddruk met 4 mm Hg, en verhoogt de hartslag met vijf slagen per minuut. De effecten waren alleen aanwezig binnen de eerste 6 uur. Het effect van lage tot matige alcoholconsumptie op de bloeddruk of hartslag na 7 uur is nog niet duidelijk omdat er onvoldoende onderzoeken zijn uitgevoerd.

Voorzichtigheid met interpretatie
Het is belangrijk op te merken dat de effecten op zeer korte termijn zijn. Zoals de eerder genoemde review4 liet zien, daalt de bloeddruk inderdaad op de dag van drinken, maar stijgt deze de dag erna. Deze Cochrane-studie kijkt alleen naar de eerste 24 uur na consumptie.

   Sterke punten

  • Alleen RCT's inbegrepen
  • Effect gemeten voor verschillende alcoholdoseringen en meerdere tijdspannes
  • Gekeken naar publicatiebias en sensitivity-analyse uitgevoerd

   Beperkingen

  • Onderzoeksgroep is beperkt tot gezonde, relatief jonge mannen
  • Methodologische verschillen bij het beoordelen van de bloeddruk
  • Het bewijs varieerde sterk tussen doseringen

Referenties

1.Tasnim, S., Tang, C., Musini, V. M. & Wright, J. M. Effect of alcohol on blood pressure. Cochrane Database Syst. Rev. (2020).
2. Roerecke, M., Tobe, S. W., Kaczorowski, J., Bacon, S. L., Vafaei, A., Hasan, O. S., … & Rehm, J. (2018). Sex‐specific associations between alcohol consumption and incidence of hypertension: a systematic review and meta‐analysis of cohort studies. Journal of the American Heart Association, 7(13), e008202.
3. Liu, F. et al. (2020). Race- and sex-specific association between alcohol consumption and hypertension in 22 cohort studies: A systematic review and meta-analysis. Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, Volume 30, Issue 8, 1249 – 1259
4. McFadden, C. B., Brensinger, C. M., Berlin, J. A. & Townsend, R. R. (2005) Systematic review of the effect of daily alcohol intake on blood pressure.