Nog geen conclusie mogelijk uit Mendeliaans randomisatie in alcoholonderzoek

23/09/2021

Voor het eerst evalueert een studie1 alle mendeliaanse randomisatie-onderzoeken naar alcoholconsumptie en hart- en vaatziekten, diabetes en mortaliteit. De auteurs concluderen dat het nog niet mogelijk is om conclusies te trekken over de causale rol van matige alcoholconsumptie op cardiometabole gezondheid vanwege een gebrek aan consistentie in methodologie en resultaten.

Wat is er al bekend? De meeste observationele studies vinden een J-vormige relatie tussen alcoholconsumptie en hart- en vaatziekten en diabetes.2,3 Aan de ene kant wordt er al decennia gediscussieerd over deze J-curve, omdat observationele studies gevoelig zijn voor bias, confounders en omgekeerde causaliteit. Anderzijds zijn er met interventiestudies meerdere mechanismen onderzocht waardoor matige alcoholconsumptie de cardiometabole gezondheid beïnvloedt.4 Mendeliaanse randomisatie is een relatief nieuwe wetenschappelijke methode die gebruikmaakt van mutaties in gerelateerde genen om de alcoholconsumptie te voorspellen. Voorstanders zijn van mening dat de methode een causaal verband kan aantonen, maar er blijven veel vragen over de toepasbaarheid van deze methode in alcoholonderzoek.

Wat voegt dit onderzoek toe? Dit is de allereerste studie die alle gepubliceerde mendeliaanse randomisatiestudies over alcoholconsumptie in relatie tot hart- en vaatziekten, diabetes en mortaliteit kritisch beoordeelt. In totaal zijn er 24 onderzoeken opgenomen.

Wat is Mendeliaanse randomisatie?
Mendeliaanse randomisatie is een relatief nieuwe onderzoeksmethode om de invloed van risicofactoren op een ziekte te bepalen. Maar in plaats van de blootstelling aan een risicofactor zelf, gebruiken wetenschappers mutaties in gerelateerde genen om die blootstelling te voorspellen.

Bij alcoholonderzoek zitten deze mutaties in twee specifieke genen die coderen voor belangrijke enzymen die betrokken zijn bij de afbraak van alcohol, namelijk: alcoholdehydrogenase (ADH) en aldehydedehydrogenase (ALDH). Mensen met zo'n mutatie ervaren al bij matige alcoholconsumptie vervelende effecten zoals flushing en katersymptomen. Hierdoor drinken mensen met deze genetische mutaties vaak minder alcohol: een reden waarom deze mutaties worden gezien als een goede voorspeller voor alcoholconsumptie.

Geen of verhoogd risico
De meeste onderzoeken vinden geen verband tussen genetisch voorspelde alcoholconsumptie en hart- en vaatziekten (67%) en diabetes (75%). De overige studies vinden een verhoogd risico in relatie tot de voorspelde alcoholconsumptie. Slechts één Mendeliaanse Randomisatie studie kijkt naar het effect op algemene mortaliteit en vindt een verhoogd risico.

Slechts enkele studies onderzoeken niet-lineair verband
Bij het effect van alcoholconsumptie op hart- en vaatziekten vinden observationele studies vaak een J-vormige relatie: een verlaagd risico bij matige consumptie en een hoger risico bij overmatige consumptie. Helaas gebruiken slechts vijf studies (21%) een methode die kan beoordelen of de relatie mogelijk niet-lineair is.

Nog geen conclusie mogelijk
De auteurs concluderen dat het nog niet mogelijk is om conclusies te trekken over de causale rol van matige alcoholconsumptie op cardiometabole gezondheid vanwege een gebrek aan consistentie in methodologie en resultaten.Toekomstige Mendeliaanse Randomisatiestudies zouden gebruik moeten maken van een methode waarbij je niet-lineaire verbanden kunt aantonen, met een grote steekproefomvang.

   Sterke punten

  • Meta-analyse
  • Aannames van de MR-methode gecontroleerd
  • Dosis-response

   Beperkingen

  • Hoge heterogeniteit
  • Relatief nieuwe methode met veel resterende vragen

References

  1. van de Luitgaarden, I. A., van Oort, S., Bouman, E. J., Schoonmade, L. J., Schrieks, I. C., Grobbee, D. E., ... & Beulens, J. W. (2021). Alcohol consumption in relation to cardiovascular diseases and mortality: a systematic review of Mendelian randomization studies. European journal of epidemiology, 1-15.
  2. Knott C, Bell S, Britton A. Alcohol consumption and the risk of type 2 diabetes: a systematic review and dose-response meta-analysis of more than 1.9 million individuals from 38 observational studies. Diabetes Care. 2015;38(9):1804–12.
  3. Ronksley PE, Brien SE, Turner BJ, Mukamal KJ, Ghali WA. Association of alcohol consumption with selected cardiovascular disease outcomes: a systematic review and meta-analysis. BMJ. 2011;342: d671.
  4. Brien SE, Ronksley PE, Turner BJ et al. (2011). Effect of alcohol consumption on biological markers associated with risk of coronary heart disease: systematic review and meta-analysis of interventional studies. BMJ, 342:d636.