Nadenken over alcohol: meta-analyse naar alcoholconsumptie en ontwikkeling van dementie bij mensen met milde cognitieve achteruitgang

Alcoholconsumptie is onbetwist schadelijk voor het zich ontwikkelende brein, maar hoe zit het met het ouder wordende brein? Onderzoekers bestudeerden de relatie tussen alcoholconsumptie en milde cognitieve stoornissen en de daaropvolgende progressie naar dementie. De meta-analyse1, gepubliceerd in het tijdschrift Aging Clinical and Experimental Research, toont een verhoogd risico op de ontwikkeling van dementie bij zware alcoholconsumptie, maar geen verband bij licht tot matig drinken.

Wat is er al bekend? De meeste observationele studies vinden een J-vormige relatie tussen alcoholconsumptie en dementie. Lichte tot matige alcoholconsumptie lijkt daarbij het risico op dementie mogelijk te verlagen.2 Momenteel is het onvoldoende bekend hoe alcohol milde cognitieve stoornissen beïnvloedt en of alcoholconsumptie bij mensen met milde cognitieve stoornissen de ontwikkeling van dementie versnelt.

Wat voegt deze studie toe? Dit is de eerste systematische meta-analyse naar de relatie tussen alcoholconsumptie en het risico op milde cognitieve stoornissen en de daaropvolgende progressie naar dementie. De meta-analyse omvat zes prospectieve studies, met in totaal ongeveer 4.200 deelnemers.

Milde cognitieve stoornis
De auteurs vonden een lineair verband tussen alcoholconsumptie en milde cognitieve stoornissen. Elke extra consumptie per week zou gepaard gaan met een verhoogd risico van 3,8%. De associatie was echter niet robuust, wat betekent dat het onzeker is of er daadwerkelijk een lineair verband is.

Progressie tot dementie
Voor de progressie naar dementie laten de resultaten een non-lineair verband zien. Lichte en matige alcoholconsumptie is niet geassocieerd met het risico op progressie tot dementie. Maar zware alcoholconsumptie (meer dan 14 drankjes per week) gaat gepaard met een hoger risico van 76%.

Inconsistente resultaten
In lijn met voorgaande studies is er nog steeds geen duidelijkheid over de relatie tussen alcoholconsumptie en cognitieve stoornissen. Sommigen vinden een mogelijk beschermend effect van alcohol op cognitieve achteruitgang, maar dat komt niet uit alle onderzoeken. Een ander onderzoek toonde zelfs aan dat licht tot matig drinken een risicofactor is voor de progressie van cognitieve stoornissen naar dementie. Volgens de auteurs zijn er grote verschillen tussen de studies hoe cognitieve stoornissen worden gediagnosticeerd, wat deels de inconsistente resultaten verklaart.

Levensstijl
Aangezien 5-10% van de mensen met milde cognitieve achteruitgang uiteindelijk dementie ontwikkelt, en er geen effectieve interventies bestaan, zijn goede levensstijlkeuzes, zoals stoppen met roken en regelmatig bewegen, belangrijk om verder verlies van cognitie te voorkomen. Op basis van de huidige wetenschappelijke kennis is het nog niet duidelijk of het voor mensen met milde cognitieve stoornissen beter zou zijn om zich volledig te onthouden van alcohol.

   Sterke punten

  • Dosis-responsanalyse
  • Studies uitgevoerd in landen uit vier verschillende continenten

   Beperkingen

  • Geen analyse van publicatiebias
  • Beperkt aantal studies
  • Geen onderscheid tussen alcoholische dranken

Referenties
Lao, Y., Hou, L., Li, J., Hui, X., Yan, P., & Yang, K. (2020). Association between alcohol intake, mild cognitive impairment and progression to dementia: a dose–response meta-analysis. Aging Clinical and Experimental Research.
Wiegmann, C., Mick, I., Brandl, E. J., Heinz, A., & Gutwinski, S. (2020). Alcohol and Dementia – What is the Link? A Systematic Review. Neuropsychiatric Disease and Treatment16, 87–99.