Mogen patiënten met hart- en vaatziekten nog drinken? Een meta-analyse

05/11/2021

Matige alcoholconsumptie is geassocieerd met een lager risico op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten. Maar wat als je al hart- en vaatziekten hebt? Een recente meta-analyse1 vindt nog steeds een verlaagd risico op sterfte encardiovasculaire gebeurtenissen voor matige drinkers in vergelijking met huidige niet-drinkers. Tot 10 drankjes per week kunnen een beschermend effect hebben en er is geen verhoogd risico bij zware alcoholconsumptie.

Wat is er al bekend? De meest recente meta-analyse naar dit onderwerp is gepubliceerd in 2010.2 De onderzoekers keken naar patiënten met een hartinfarct, angina pectoris of beroerte en vonden het laagste risico op sterfte voor degenen die ongeveer 7-8 gram alcohol per dag drinken in vergelijking met niet-drinkers.

Wat voegt dit onderzoek toe? Deze meta-analyse combineert 12 eerder gepubliceerde observationele studies met nieuwe gegevens van drie grote cohortstudies in het Verenigd Koninkrijk (UK Biobank, Health Survey for England en de Scottish Health Survey).

Lager risico op sterfte
De analyse laat een J-vormige associatie zien tussen alcoholconsumptie en sterfte bij patiënten met hart- en vaatziekten. Het beschermende effect piekt bij 7 tot 8 gram per dag (iets minder dan één drankje), maar de beschermende associatie is nog steeds significant tot vijf tot zes drankjes per dag. De associaties lijken echter per ziekte te verschillen. De beschermende associatie is meer uitgesproken bij patiënten met een eerdere hartinfarct dan bij angina pectoris of beroerte.

Wat ook belangrijk is om op te merken, is dat de meeste van de meegenomen onderzoeken voormalige drinkers niet scheiden van levenslange geheelonthouders. Patiënten zijn mogelijk gestopt met drinken om gezondheidsredenen, waardoor ze ongeschikt zijn voor de niet-drinkende controlegroep. In de paar onderzoeken die de twee wel scheiden, is de associatie aanzienlijk minder sterk en soms zelfs helemaal verdwenen.

Tweede cardiovasculaire gebeurtenis
Vier geïncludeerde studies kijken ook naar het effect van alcohol op het risico op mogelijk een tweede cardiovasculairegebeurtenis. Data laten een lager risico zien voor matige alcoholconsumptie tot 1,5 glazen per dag (15 gram). De associatie is echter niet significant wanneer voormalige drinkers worden uitgesloten.

Aanbeveling
Op basis van de resultaten concluderen de auteurs dat huidige drinkers misschien niet hoeven te stoppen met drinken voor secundaire preventie van hart- en vaatziekten. Maar ze moet worden geïnformeerd dat een lagere consumptie – tot 10 drankjes per week – samen kan gaan met een verlaagd risico. "Niet-drinkende patiënten moeten echter niet worden aangemoedigd om licht te gaan drinken vanwege bekende negatieve effecten op andere gezondheidsuitkomsten, zoals kanker", voegen de auteurs eraan toe.

   Sterke punten

  • Veel studies inbegrepen
  • Resultaten zijn in lijn met eerder onderzoek
  • Aanvullende analyse met onderzoeken die voormalige drinkers uitsluiten

   Beperkingen

  • Observationeel onderzoek – kan causaliteit niet bewijzen
  • Veel onderzoeken onderscheiden voormalige drinkers niet van niet-drinkers
  • Niet alle onderzoeken corrigeren voor medicatiegebruik

Referenties

  1. Ding, C., O’Neill, D., Bell, S., Stamatakis, E., & Britton, A. (2021). Association of alcohol consumption with morbidity and mortality in patients with cardiovascular disease: original data and meta-analysis of 48423 men and women. BMC Medicine.
  2. Costanzo, S., Di Castelnuovo, A., Donati, M. B., Iacoviello, L., & de Gaetano, G. (2010). Alcohol consumption and mortality in patients with cardiovascular disease: a meta-analysis. Journal of the American College of Cardiology55(13), 1339-1347.

Kijk hier voor meer informatie over bier en hart- en vaatziekten of bekijk onderstaande infographic.