Meta-analyse naar relatie alcoholconsumptie en neus-keelholtekanker

Alcoholconsumptie kan het risico op bepaalde soorten kanker vergroten, waaronder kanker in het hoofd en de nek. Een meta-analyse, gepubliceerd in Alcoholism: Clinical and Experimental Research, richt zich uitsluitend op neus-keelholtekanker en komt tot de conclusie dat alcoholconsumptie inderdaad geassocieerd is met een verhoogd risico. Maar matige alcoholconsumptie, minder dan 7 drankjes per week, blijkt juist geassocieerd met een verlaagd risico. De resultaten moeten voorzichtig geïnterpreteerd worden, want veel andere factoren kunnen deze associatie beïnvloeden.

Wat is er al bekend? Bij zware alcoholconsumptie, vooral in combinatie met roken, neemt het risico op kanker in het hoofd en de nek toe.2 Een eerdere meta-analysedie alleen naar Chinese data keek, vond een niet-significant verhoogd risico van 21% op neus-keelholtekanker voor drinkers in vergelijking met niet-drinkers. Er is echter geen dosis-responsanalyse uitgevoerd.

Wat voegt deze studie toe? Deze meta-analyse kijkt verder dan alleen China, heeft alleen studies van een relatief hoge kwaliteit meegenomen, en doet een eerste poging tot een dosis-responsanalyse.

De auteurs includeerden 25 studies, waarvan 23 case-control studies en twee cohortstudies. De meeste van deze onderzoeken (15) zijn uitgevoerd in China, maar ook in andere landen zoals de Verenigde Staten (4).

Dat de geïncludeerde studies voornamelijk zijn uitgevoerd in China, komt doordat deze kankersoort in de meeste gebieden zeldzamer is (<1/100.000), dan in China (25/100.000 in Zuid-China). In 2002 was het zelfs de vierde meest voorkomende vorm van kanker in Hong Kong.

Alcohol verhoogt het risico
Wanneer de auteurs alleen naar mensen kijken die ooit alcohol hebben gedronken, lijken deze een 10% verhoogd risico te hebben om neus-keelholtekanker (NKK) te ontwikkelen in vergelijking met nooit-drinkers. 

Verlaagd risico bij matige consumptie
Uit de analyse blijkt dat mensen die meer dan 7 drankjes per week drinken (aantal gram alcohol niet genoemd) een 29% hoger risico hebben om NKK te ontwikkelen, in vergelijking met niet-drinkers. Mensen die minder dan 7 drankjes per week drinken, hebben echter een 23% lager risico op NKK.

Helaas maken de onderzoekers geen onderscheid tussen binge drinken en de drankjes gelijkmatig over de week verspreiden.

Roken en het Epstein-Barr-virus
Zoals eerder genoemd, kan roken een sterk verstorende factor zijn bij kankersoorten in het hoofd en de nek. Helaas hielden slechts 13 van de 25 geïncludeerde studies rekening met roken als een confounder. Maar afgezien van deze beperking, is er iets speciaals aan de ontwikkeling van NKK; het kan namelijk ook worden veroorzaakt door een infectie van het Epstein-Barr-virus. Een eerdere studie wees uit dat 95% van de NKK-gevallen seropositief zijn4. Vanwege dit hoge percentage kunnen case-controlestudies het virus niet meenemen in hun analyse. De auteurs stellen daarom dat er meer prospectieve cohortstudies moeten worden uitgevoerd met een betere onderzoeksopzet.

   Sterke punten

  • Meta-analyse
  • Geen heterogeniteit tussen studies
  • Dosis-respons analyse

   Zwakke punten

  • Bijna uitsluitend case-control studies
  • De meeste studies uitgevoerd in Azië
  • Geen rekening gehouden met het Epstein-Barr-virus
  • Slechts de helft van de onderzoeken hield rekening met roken als confounder
  • Geen onderscheid tussen wijn, bier en sterke drank
  • Consumptiepatroon onduidelijk omschreven

 

References
Du, T., Chen, K., Zheng, S., Bao, M., Huang, Y., & Wu, K. (2019). Association Between Alcohol Consumption and Risk of Nasopharyngeal Carcinoma: A Comprehensive Meta‐Analysis of Epidemiological Studies. Alcoholism: Clinical and Experimental Research.
Hashibe M, Brennan P, Chuang SC et al. (2009). Interaction between tobacco and alcohol use and the risk of head and neck cancer: pooled analysis in the International Head and Neck Cancer Epidemiology Consortium. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev, 18(2):541-550.
Li Y, Yang H, Cao J (2011) Association between alcohol consumption and cancers in the Chinese population—a systematic review and meta‐analysis. PLoS ONE
Raabtraub N (2002) Epstein‐Barr virus in the pathogenesis of NPC. Semin Cancer Biol 12:431–441.

Fotocredits: ‘stress’ from JESHOOTS-com