Kan matige alcoholconsumptie beschermen tegen de ziekte van Parkinson?

22/11/2021

Een nieuwe meta-analyse1 vindt een lager risico op de ziekte van Parkinson bij alcoholconsumptie. Het laagste risico wordt gevonden bij mensen die 2,5 tot 3,5 glazen per dag drinken. Interessant is dat alleen bier significant geassocieerd is met een lager risico; wijn en sterkedrank niet. Het is nog onduidelijk of het verband ook echt causaal is.

Wat is er al bekend? De relatie tussen alcohol en de ziekte van Parkinson is nog onduidelijk. Een eerdere meta-analyse liet zien dat alcohol geassocieerd is met een lager risico op het ontwikkelen van de ziekte.2 Maar het mechanisme achter deze associatie is nog onbekend, dus de auteurs benadrukten dat de relatie verre van bewezen is.

Wat voegt dit onderzoek toe? Deze meta-analyse omvat alleen prospectieve studies, die betrouwbaarder zijn dan cross-sectionele studies. In totaal zijn er 11 onderzoeken meegenomen.

Lager risico op de ziekte van Parkinson
Data toont aan dat alcoholconsumptie geassocieerd is met een lager risico op het ontwikkelen van de ziekte van Parkinson in vergelijking met niet-drinkers en lichte drinkers (tot een half glas per dag). Het laagste risico is aanwezig voor mensen die ongeveer 2,5 tot 3,5 glazen per dag drinken (26-35 gram alcohol). Meer alcohol verlaagt het risico niet verder.

Maar het is belangrijk om de resultaten voorzichtig te interpreteren, want het onderzoek maakt helaas geen onderscheid tussen levenslange geheelonthouders en voormalige drinkers. Dit kan de resultaten beïnvloeden.

Alleen bier beschermend
Interessant is dat er alleen een significante afname van het risico op de ziekte van Parkinson is bij het drinken van bier, en niet bij wijn en sterkedrank. De auteurs bestuderen niet het mechanisme hierachter, maar geven enkele mogelijke verklaringen. Een daarvan is dat bier een lager alcoholpercentage heeft, maar hogere concentraties antioxidanten, zoals foliumzuur, niacine, purine en andere fenolen waarvan gedacht wordt dat ze de neuroprotectieve effecten van alcohol mediëren. Een tweede verklaring is dat bier geassocieerd is met een hoge uraatconcentratie, wat neuroprotectieve effecten heeft in onderzoek met dieren. Maar er is meer onderzoek nodig om het exacte mechanisme te begrijpen.

Ziekte van Parkinson
De ziekte van Parkinson is een van de meest voorkomende neurodegeneratieve aandoeningen; een ziekte die zenuwcellen in de hersenen aantast die de beweging regelen. De ziekte ontwikkelt zich over een lange periode en symptomen zijn onder meer tremor, langzame beweging en stijve spieren. Wereldwijd hebben ongeveer 10 miljoen mensen de ziekte van Parkinson. De meesten van hen zijn ouder dan 60 en iets vaker man dan vrouw.  De belangrijkste risicofactor voor de ziekte van Parkinson is leeftijd.

   Sterke punten

  • Alleen prospectieve studies

   Beperkingen

  • Observationele studies - kan causaliteit niet bewijzen
  • Heterogeniteit in de resultaten
  • Niet gecorrigeerd voor ex-drinkers

Referenties

  1. Shao, C., Wang, X., Wang, P., Tang, H., He, J., & Wu, N. (2021). Parkinson’s Disease Risk and Alcohol Intake: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Prospective Studies. Frontiers in nutrition, 767.
  2. Jiménez-Jiménez, J., Alonso-Navarro, H., García-Martín, E., and Agúndez, J. A. G. Alcohol consumption and risk for Parkinson’s disease: a systematic review and meta-analysis. Journal of Neurology, 2018.
  3. European Parkinson’s Disease Association. About Parkinson’s.