Is het beter om geen alcohol te drinken als je een COVID-19-vaccinatie krijgt? 

Sommige deskundigen raden mensen aan om rond de tijd van hun Covid-19-vaccinatie geen alcohol te drinken. Ze stellen dat alcoholconsumptie de immuunreactie verzwakt. Uit wetenschappelijke studies blijkt dat overmatige alcoholconsumptie inderdaad de immuunreactie verzwakt, wat het advies ondersteunt om overmatig drinken in het algemeen, en vooral rond de tijd van vaccinatie, te vermijden. Een lage alcoholconsumptie lijkt echter geen negatief effect te hebben op het immuunsysteem. Matigen, ook rond de tijd van vaccinatie tegen COVID-19, blijft het belangrijkste.

Twee maanden niet drinken?
Anna Popova, hoofd van de Russische Federale Dienst voor Toezicht op  Consumentenrechten en Welzijn (Rospotrebnadzor), adviseerde de Russen om twee weken voor hun eerste vaccinatieprik te stoppen met het drinken van alcohol tot drie weken na de tweede prik. Er zit drie weken tussen de injecties, dus dat betekent dat er in totaal acht weken geen alcohol gedronken mag worden.1 Andere experts zijn minder streng in hun advies. "We raden ten zeerste aan drie dagen na elke injectie geen alcohol te drinken", adviseert Alexander Gintsburg, hoofd van het Gamaleya National Center of Epidemiology and Microbiology in Moskou, dat het Sputnik V-vaccin ontwikkelt. Hun argument is dat het drinken van alcohol na een coronavirusvaccin de immuunreactie aanzienlijk kan verzwakken en het vaccin mogelijk ineffectief kan maken.1,2

Alcohol en de immuunreactie
Uit wetenschappelijke studies blijkt er consensus te zijn dat chronisch zware alcoholconsumptie een negatief effect heeft op het immuunsysteem. Chronisch zware alcoholconsumptie wordt geassocieerd met een verminderd aantal lymfocyten, een type witte bloedcellen dat belangrijk is voor het immuunsysteem, en een verhoogd risico op zowel bacteriële als virale infecties.3,4 Overmatige alcoholconsumptie werkt dus als een immunosuppressivum.
Het effect van matige alcoholconsumptie (één glas per dag voor vrouwen en twee voor mannen) is echter minder duidelijk. Als we naar observationele studies kijken, wordt matige alcoholconsumptie in verband gebracht met een verminderde ontsteking en een betere reactie op vaccinatie, vergeleken met niet-drinken.3 Dus, in tegenstelling tot zware chronische alcoholconsumptie, lijkt matige alcoholconsumptie de immuunreactie eerder te stimuleren dan te onderdrukken; er lijkt een soort J-vormig verband te bestaan tussen alcoholconsumptie en het functioneren van het immuunsysteem.4 Wees je ervan bewust dat dit een associatie is en geen oorzakelijk verband.

Vaccinatie
Zoals eerder genoemd, vond een overzichtsartikel verminderde ontsteking en verbeterde reacties op vaccinatie bij matige alcoholconsumptie.3 In een andere review5 werden echter inconsistente resultaten gevonden. Alcoholconsumptie lijkt de aanmaak van antilichamen bij hepatitis A- of B-vaccinatie niet te beïnvloeden, maar kan wel de reactie op pneumokokkenvaccinatie beïnvloeden. Er werd niet gekeken naar vaccinatie tegen COVID-19.
In proeven met het Sputnik V-vaccinatie wordt ongeveer 10 procent van de mensen niet immuun. Dit percentage is vergelijkbaar met die van andere vaccinaties. De redenen hiervoor zijn onbekend. Of alcohol een factor zou kunnen zijn, is niet onderzocht. Momenteel wordt er geen advies gegeven over alcoholconsumptie met de COVID-19-vaccinatie door vaccinatieproducenten AstraZeneca, Pfizer en Moderna.1

Conclusie: matigen
Concluderend: overmatige alcoholconsumptie moet worden vermeden, maar matige alcoholconsumptie lijkt geen negatieve effecten te hebben op de effectiviteit van vaccinatie. Of dit ook het geval is voor vaccinatie tegen COVID-19 is nog niet goed onderzocht.

Referenties

1. New Scientist: Should you avoid alcohol when getting a coronavirus vaccine?
2. MailOnline: Anyone receiving Covid vaccine should AVOID drinking alcohol because it can reduce the body’s immune response to the jab, experts warn
3. Barr, T., Helms, C., Grant, K., & Messaoudi, I. (2016). Opposing effects of alcohol on the immune system. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry, 65, 242-251.
4. Diaz, L. E., Montero, A., Gonzalez-Gross, M., Vallejo, A. I., Romeo, J., & Marcos, A. (2002). Influence of alcohol consumption on immunological status: a review. European journal of clinical nutrition, 56(3), S50-S53.
5. Zimmermann, P., & Curtis, N. (2019). Factors that influence the immune response to vaccination. Clinical microbiology reviews, 32(2).