Ga je creatiever denken van alcohol?

Er wordt wel gedacht dat je van alcohol creatiever gaat denken. Maar is dit waar? Uit Oostenrijks onderzoek blijkt nu dat - in tegenstelling tot eerdere bevindingen - vier glazen bier juist een negatief effect lijkt te hebben op verbale vaardigheden, en er was geen effect op de creatieve cognitie. Het onderzoek is gefinancierd met een onderzoeksbeurs van Kennisinstituut Bier en onlangs gepubliceerd in Consciousness and Cognition.
 

Bier met en zonder alcohol
De 125 deelnemers aan het onderzoek waren gemiddeld 24 jaar oud en kregen óf rond de 4 glazen alcoholhoudend bier (5,2%) (gemiddeld 1 liter voor mannen en 0,7 liter voor vrouwen), óf 2 glazen bier en 2 glazen alcoholvrij bier, óf 4 glazen alcoholvrij bier (<0,5%) te drinken. Voor en na het drinken deden de deelnemers cognitie- en creativiteitstesten.

Cognitieve controle
Alcoholconsumptie heeft geen effect op het werkgeheugen (het onthouden van woordenreeksen of het doen van simpele rekensommen). De verbale fluency test (een gebruikelijke methode om cognitieve controle te testen waarbij de opdracht is zoveel mogelijk woorden op te noemen die beginnen met een bepaalde letter) ging na alcoholhoudend bier niet beter dan voor het drinken, terwijl in de andere twee groepen (half-alcoholhoudend, half alcoholvrij bier en alcoholvrij bier) deze test beter ging.

Creatieve cognitie
De onderzoekers vonden geen verschillen in creativiteit tussen de verschillende biergroepen. Ze hebben creativiteit gemeten door middel van associaties (het vierde woord vinden dat drie gegeven woorden verbindt) en divergent denken (creatieve idee-generatie).

Toekomstig onderzoek
Deze bevindingen bevestigen deels eerder onderzoek, waarbij ook is gevonden dat alcohol de cognitieve functies iets vermindert. Daarentegen werd er eerder wel een positief effect gevonden op creativiteit in de associatietest. Als reden voor deze discrepantie geven de onderzoekers de mogelijk lage betrouwbaarheid voor de associatiemeting.
Interessant is dat de deelnemers zelf denken dat alcohol zou kunnen bijdragen aan divergent denken. Dit past in de algemene gedachte die er leeft dat alcohol remmingen wegneemt en dus het out-of-the-box denken vergemakkelijkt.
De onderzoekers suggereren dat alcoholconsumptie wellicht bijdraagt aan specifieke spontane processen en juist doelgerichte processen remt. Omdat beide processen belangrijk zijn voor creativiteit is het uiteindelijke effect van alcohol op creativiteit nihil.

   Sterke punten

  • Interventieonderzoek
  • Hypothese, methode en analyse aanpak vooraf geregistreerd via de Open Science Framework

   Beperkingen

  • Dubbelblinde uitvoering niet gelukt (in de alcoholgroepen merkte men de aanwezigheid van alcohol), echter dit had geen sterk effect op de uitvoering van de testen.
  • Mogelijk lage betrouwbaarheid voor de associatiemeting


Vragen aan onderzoeker Mathias Benedek:

Kan de algemene gedachte dat alcohol de creativiteit stimuleert nu de prullenbak in?
Alcohol beïnvloedt de cognitieve controle en zou dan mogelijk ook de creatieve cognitie kunnen beïnvloeden. Maar de effecten lijken zeer specifiek en bescheiden te zijn bij matige doses alcohol. Echter, als we de specifieke effecten van alcohol op cognitieve controle beter begrijpen, kunnen we afleiden welke aspecten van creatieve cognitie worden gefaciliteerd of belemmerd.

Zijn er andere factoren waarvan bekend is dat ze creativiteit beïnvloeden?
Factoren die een rol spelen zijn creatief zelfconcept, openheid voor nieuwe ervaringen, bepaalde facetten van intelligentie en domeinspecifieke expertise. Over het algemeen wordt creatief denken ook verbeterd door een positieve stemming, een ondersteunende omgeving en omstandigheden die verschuivingen in perspectief mogelijk maken.

Ben je van plan nog meer onderzoek te doen op dit gebied?
Ik ben Kennisinstituut Bier erg dankbaar voor het ondersteunen van empirisch onderzoek naar dit interessante onderwerp. De rol van spontaan denken versus cognitieve controle bij creatieve cognitie is een fascinerende vraag, en alcohol is een geweldige manier om cognitieve controle experimenteel te manipuleren. Daarom hoop ik deze onderzoekslijn voort te zetten met meer specifieke cognitieve taken en mogelijk hogere doses alcohol.

Referentie:

1. Benedek M, Zöhrer L. Creativity on tap 2: Investigating dose effects of alcohol on cognitive control and creative cognition. Consciousness and Cognition August 2020;83.

Dit onderzoek is uitgevoerd met een onderzoeksbeurs van Kennisinstituut Bier.
Ook een interessant idee voor onderzoek naar matige alcohol/bierconsumptie en gezondheid? Ding dan dit jaar mee voor de grant. Meer informatie.