Een derde minder reumatoïde artritis patiënten door drie leefstijlveranderingen: een meta-analyse

Een recente meta-analyse1 heeft berekend dat ongeveer een derde van het aantal reumatoïde artritis gevallen in Amerika kan worden voorkomen door drie leefstijlfactoren aan te passen: roken, overgewicht en alcoholconsumptie. Vooral roken en overgewicht verhogen de kans op artritis. Alcoholconsumptie is daarentegen geassocieerd met een lager risico. Acht procent van de artritis gevallen dat kan worden vermeden, is geassocieerd met niet-drinken of lage alcoholconsumptie.

Wat is er al bekend? Eerdere meta-analyses2,3 vinden dat alcoholconsumptie geassocieerd is met een verlaagd risico op reumatoïde artritis, wat suggereert dat alcohol een beschermend effect heeft.

Wat voegt deze studie toe? Het onderzoek kijkt niet alleen naar het effect van alcoholconsumptie, maar naar meerdere leefstijlfactoren.

Lager risico met alcoholconsumptie
De auteurs doken de wetenschappelijke literatuur in om leefstijlfactoren te vinden waarvoor er hoog wetenschappelijk bewijs is dat ze invloed hebben op het risico op reumatoïde artritis. Een van deze factoren is alcoholconsumptie. In de huidige meta-analyse vinden ze inderdaad dat elke extra vijf alcoholische consumpties per week (50 gram alcohol) geassocieerd is met een 8% lager risico.

Het onderliggende mechanisme van deze associatie is niet onderzocht, maar de auteurs suggereren dat alcohol mogelijk de immuunreactie tegengaat en de productie van pro-inflammatoire cytokines vermindert: twee belangrijke oorzaken van artritis (zie verderop).

Percentage vermijdbare gevallen
Naast alcoholconsumptie kwamen er nog twee leefstijlfactoren uit het literatuuronderzoek naar voren: roken en overgewicht/obesitas. De auteurs wilden weten hoeveel gevallen van reumatoïde artritis in Amerika kunnen worden vermeden door de blootstelling aan deze leefstijlfactoren te veranderen of te verwijderen.

De resultaten laten zien dat deze drie leefstijlfactoren verantwoordelijk zijn voor bijna 33% van de gevallen van reumatoïde artritis die kunnen worden vermeden. Overgewicht is de grootste boosdoener met bijna 15%, gevolgd door roken met 14%. Geen alcohol drinken, of slechts een lage alcoholconsumptie, is gerelateerd aan 8% van de gevallen.
Maar, "de beslissing of alcoholconsumptie gunstig is, is een afweging omdat het het aantal zware drinkers zou kunnen verhogen en daardoor het risico op andere ziekten zoals een beroerte, bepaalde vormen van kanker, levercirrose of verwondingen zou kunnen verhogen”, aldus de auteurs. 1

Reumatoïde artritis
Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem gezonde gewrichtsweefsels aanvalt en ontstekingen veroorzaakt. Het resulteert meestal in warme, gezwollen en pijnlijke gewrichten. Het kan ervoor zorgen dat iemand zich moe voelt, van tijd tot tijd koorts heeft, en zijn of haar eetlust verliest. Het kan ook andere medische problemen veroorzaken aan het hart, de longen, het bloed, de zenuwen, ogen en huid.

   Sterke punten

  • Alleen longitudinale studies
  • Beoordeelt de kwaliteit van de studies
  • Meerdere leefstijlfactoren meegenomen

   Beperkingen

  • Observationeel onderzoek: kan geen causaliteit bewijzen
  • Alleen Amerikaanse deelnemers
  • Er wordt niet met alle risicofactoren rekening gehouden (bijv. dieet)

Referenties
1. Ye, D., Mao, Y., Xu, Y., Xu, X., Xie, Z., & Wen, C. (2021). Lifestyle factors associated with incidence of rheumatoid arthritis in US adults: analysis of National Health and Nutrition Examination Survey database and meta-analysis. BMJ open, 11(1), e038137.
2. Scott, I. C., Tan, R., Stahl, D., Steer, S., Lewis, C. M., & Cope, A. P. (2013). The protective effect of alcohol on developing rheumatoid arthritis: a systematic review and meta-analysis. Rheumatology, 52(5), 856-867.
3. Jin, Z., Xiang, C., Cai, Q., Wei, X., & He, J. (2014). Alcohol consumption as a preventive factor for developing rheumatoid arthritis: a dose-response meta-analysis of prospective studies. Annals of the rheumatic diseases, 73(11), 1962-1967.
4. National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases. Rheumatoid Arthritis. Accessed at 15 February 2021.