De rol van genen in de associatie tussen alcohol en maagkanker: een meta-analyse

Drinkers die door een genetische mutatie alcohol niet efficiënt kunnen afbreken, hebben een hoger risico op maagkanker. Dat is de conclusie van een onlangs gepubliceerde meta-analyse1. De invloed van de genetische mutatie op het risico op maagkanker is groter voor matige en zware drinkers dan voor niet, of incidentele drinkers.

Wat is er al bekend? Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds geeft aan dat drie of meer alcoholische consumpties per dag (45 gram alcohol) het risico op maagkanker waarschijnlijk verhoogt2. Eerdere onderzoeken die rekening houden met mutaties van het ALDH2-gen, geven inconsistente resultaten1.

Wat voegt deze studie toe? De meta-analyse kijkt naar de invloed van specifieke genetische mutaties op de relatie tussen alcoholconsumptie en maagkanker. De studie omvat 7 case-control studies met ongeveer 3.300 maagkankerpatiënten en 4.900 controles (deelnemers zonder maagkank

Belangrijk enzym bij alcoholafbraak
De huidige studie kijkt naar het effect van specifieke mutaties in het ALDH2-gen dat codeert voor een enzym dat aldehydedehydrogenase (ALDH) wordt genoemd. Dit enzym speelt een belangrijke rol in het afbraakproces van alcohol. Het zorgt ervoor dat het giftige tussenproduct van alcohol, het zogeheten aceetaldehyde, wordt omgezet in acetaat: een stof die veilig in het lichaam kan worden afgebroken.

Sommige mensen, vooral in Oost-Azië, hebben een mutatie in dit gen. Dit zorgt ervoor dat het enzym inactief is en niet goed werkt. Mensen met zo'n mutatie kunnen niet veel alcohol drinken, omdat ze al snel katerachtige symptomen krijgen zoals flushing en misselijkheid, als reactie op de opbouw van aceetaldehyde.

Hoger risico met inactief gen
De resultaten laten zien dat matige tot hoge alcoholconsumptie (hier gedefinieerd als meer dan 5 drankjes per week) geassocieerd is met een hoger risico op maagkanker. Rekening houdend met de specifieke genetische mutaties, is het risico hoger voor mensen met een inactief ALDH2-enzym. Zoals de auteurs verwachtten, verhoogt alcoholconsumptie het risico op maagkanker meer bij mensen met inactieve dan bij mensen met actieve ALDH2-enzymen.

Aangezien het risico op maagkanker bij matige tot zware drinkers met inactieve ALDH2-enzymen tweemaal zo groot was, raden de auteurs complete onthouding aan voor mensen met deze mutatie om het risico op maagkanker te verkleinen.

Maagkanker
Ondanks een wereldwijde daling, blijft maagkanker een veelvoorkomende doodsoorzaak3. In 2018 bedroeg het percentage sterfgevallen aan kanker specifiek door maagkanker in Europa 5,3%4. De incidentie van maagkanker blijft hoog in Oost-Azië.
Een belangrijke risicofactor voor maagkanker is een infectie met Helicobacter pylori. Maar ook leefstijlfactoren spelen een rol. Naast alcohol lijken roken, hoge zoutinname en vitamine C-tekort het risico te vergroten5,6.

   Sterke punten

  • Rekening gehouden met de polymorfismen van het ALDH2-gen

   Beperkingen

  • Alcoholconsumptie vóór de enquête kon niet nauwkeurig worden vastgesteld
  • Drinkpatroon niet meegenomen
  • Niet gecorrigeerd voor ex-drinkers
  • Geen rekening gehouden met Helicobacter pylori infectie

Klik hier voor meer informatie over alcohol en kanker.

Referenties
1. Joo Kang, S., Shin, C. M., Sung, J., & Kim, N. (2020). Association Between ALDH2 Polymorphism and Gastric Cancer Risk in Terms of Alcohol Consumption: A Meta‐Analysis. Alcoholism: Clinical and Experimental Research.
2. World Cancer Research Fund International/American Institute for Cancer Research. Continuous Update Project Report: Diet, Nutrition, Physical Activity and Stomach Cancer. 2016.

3. Balakrishnan, M., George, R., Sharma, A., & Graham, D. Y. (2017). Changing Trends in Stomach Cancer Throughout the World. Current gastroenterology reports, 19(8), 36. https://doi.org/10.1007/s11894-017-0575-8
4. The Cancer Atlas. The burden - Europe. Accessed at 28 January 2021.
5. Ladeiras-Lopes, Ricardo, et al. Smoking and gastric cancer: systematic review and meta-analysis of cohort studies. Cancer Causes & Control. 2008;19(7):689-701.
6. Tsugane S and Sasazuki S. Diet and the risk of gastric cancer: review of epidemiological evidence. Gastric Cancer. 2007;10(2):75-83.