De relatie tussen alcohol en hypertensie verder ontrafeld: de rol van geslacht en etniciteit

Het risico op hypertensie lijkt al toe te nemen bij lage alcoholconsumptie. Maar zijn er eventueel verschillen tussen geslacht, etniciteit en type drank? Uit een recente meta-analyse1blijkt dat mannen en zwarte mensen een hoger risico lopen op hypertensie bij matige alcoholconsumptie. De resultaten suggereren ook dat het risico op hypertensie hoger is bij het drinken van sterkedrank in vergelijking met wijn en bier.

Wat is er al bekend? Overmatige alcoholconsumptie verhoogt het risico op hypertensie, maar het effect van matige alcoholconsumptie is minder duidelijk. Een meta-analyseuit 2018 laat zien dat bij mannen elke hoeveelheid alcohol het risico op hypertensie verhoogt, en dat het risico voor vrouwen toeneemt na twee drankjes per dag. Een recentere meta-analyseliet zien dat het risico voor Aziatische mannen inderdaad toeneemt bij minder dan twee glazen per dag, maar dat er voor westerse mannen geen significante toename is bij matige alcoholconsumptie.

Wat voegt deze studie toe? Deze studie onderzoekt de relatie tussen alcoholconsumptie en hypertensie, en analyseert of er geslachts-, etnische en drankspecifieke verschillen zijn. De resultaten van 31 onderzoeken worden geanalyseerd met meer dan 400.000 deelnemers.

Hoger risico voor mannen
Deze meta-analyse bevestigt wat eerdere studies al vonden; er is een verschil in risico op hypertensie door alcoholconsumptie per geslacht. De resultaten laten zien dat bij één alcoholconsumptie per dag (10 gram alcohol) het risico voor mannen met ongeveer 14% toeneemt.

Voor vrouwen is er geen verhoogd risico bij dit lage consumptieniveau. Het risico neemt echter toe met 30 gram per dag. Een oudere meta-analyse4 vond een beschermende associatie van matige alcoholconsumptie voor vrouwen, maar de huidige analyse vindt daar geen bewijs voor.

Hoger risico bij zwarte mensen
Als we kijken naar een mogelijke rol van etniciteit, lijkt het erop dat zwarte mensen een hoger risico lopen om hypertensie te ontwikkelen bij alcoholconsumptie in vergelijking met witte en Aziatische mensen. Met ongeveer een half glas per dag (6 gram alcohol) neemt het risico toe met 8%, en met 4,5 glazen per dag stijgt het risico met maar liefst 78%. Voor Aziatische en witte mensen zijn deze percentages lager: 3% voor een half glas en ongeveer 27% voor 4,5 glazen.

Waarom het risico hoger is voor zwarte mensen, is nog onduidelijk. De auteurs vermelden dat het kan komen doordat sociaaleconomische status, opleidingsniveau, gezinsinkomen en raciale ongelijkheid resulteren in psychische problemen, die tot hypertensie kunnen leiden. Deze psychosociale effecten zijn mogelijk sterker dan het alcoholeffect.

Hoger risico met sterkedrank
Het risico op hypertensie neemt iets af bij een lage wijn- en bierconsumptie (tot één drankje per dag) in vergelijking met niet-drinken. Maar met meer dan 1,5 glas per dag (15 gram alcohol) neemt het risico snel toe. Met sterkedrank neemt het risico al toe bij een lage consumptie.

   Sterke punten

  • Veel studies inbegrepen
  • Subgroep-analyses uitgevoerd
  • Dosis-respons analyse
  • Differentiatie tussen soort drank
  • Sensitivity analyse uitgevoerd waarbij ex-drinkers zijn geëxcludeerd

   Beperkingen

  • Observationele studies - kunnen causaliteit niet bewijzen

Referenties

Liu, F. et al. (2020). Race- and sex-specific association between alcohol consumption and hypertension in 22 cohort studies: A systematic review and meta-analysis. Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, Volume 30, Issue 8, 1249 – 1259

Roerecke, M., Tobe, S. W., Kaczorowski, J., Bacon, S. L., Vafaei, A., Hasan, O. S., … & Rehm, J. (2018). Sex‐specific associations between alcohol consumption and incidence of hypertension: a systematic review and meta‐analysis of cohort studies. Journal of the American Heart Association, 7(13), e008202.

3  Jung, M. H., Shin, E. S., Ihm, S. H., Jung, J. G., Lee, H. Y., & Kim, C. H. (2019). The effect of alcohol dose on the development of hypertension in Asian and Western men: systematic review and meta-analysis. The Korean Journal of Internal Medicine.

 Briasoulis, A., Agarwal, V., & Messerli, F. H. (2012). Alcohol consumption and the risk of hypertension in men and women: a systematic review and meta‐analysis. The Journal of Clinical Hypertension, 14(11), 792-798.