Alcoholconsumptie geassocieerd met oogproblemen: een meta-analyse

15/10/2021

Leeftijdsgebonden maculaire degeneratie is een chronische oogziekte en is de belangrijkste oorzaak van ernstig verlies van zicht bij volwassenen ouder dan 50 jaar. Uit een recente meta-analyse1 blijkt dat matige en zware alcoholconsumptie gepaard gaat met risico op de vroege vorm van leeftijdsgebonden maculaire degeneratie. Het late stadium van leeftijdsgebonden maculaire degeneratie wordt daarentegen niet geassocieerd met alcohol.

Wat is er al bekend? Eerdere overzichtsstudies lieten zien dat zware alcoholconsumptie samenhangt met vroege leeftijdsgebonden maculaire degeneratie (LMD)2,3, maar niet met late LMD.3 Over het effect van matige alcoholconsumptie is minder bekend.

Wat voegt dit onderzoek toe? Deze meta-analyse vat de resultaten samen van zes cohortonderzoeken en één cross-sectioneel onderzoek naar alcohol en LMD. Het kijkt zowel naar vroege als late LMD en maakt een onderscheid tussen lichte, matige en zware alcoholconsumptie.

Wat is leeftijdsgebonden maculaire degeneratie?
Leeftijdsgebonden maculaire degeneratie (LMD) is een chronische oogziekte. Het is de belangrijkste oorzaak van ernstig verlies van zicht bij volwassenen ouder dan 50.3 Zoals de naam al aangeeft, treft de aandoening voornamelijk de macula, het gebied van het netvlies dat verantwoordelijk is voor het centrale zicht.

Hoger risico op vroege leeftijdsgebonden maculaire degeneratie
Er zijn meerdere stadia van LMD. Bij vroege LMD is er meestal geen verlies van het gezichtsvermogen, maar zijn er kleine of enkele middelgrote gele vlekken in het oog, ook wel drusen genoemd.4

Uit de huidige meta-analyse blijkt dat in vergelijking met niet-drinkers of incidentele drinkers het risico om vroege LMD te ontwikkelen 19% hoger is voor matige drinkers (één tot twee drankjes per dag) en 24% hoger voor zware drinkers (meer dan twee per dag) . Er is geen risicoverhoging voor mensen die minder dan één drankje per dag drinken.

Geen verhoogd risico op late leeftijdsgebonden maculaire degeneratie
Mensen in de late stadia van LMD zullen verlies van gezichtsvermogen ervaren. Dit gebeurt omdat bepaalde cellen in het oog afsterven (van het retinale pigmentepitheel), of omdat er bloedvaten onder het netvlies groeien.4
Volgens de resultaten is alcoholconsumptie niet gerelateerd aan dit late stadium.

   Sterke punten

  • Meta-analyse
  • De meeste onderzoeken corrigeren voor leeftijd en roken
  • Dosis-responsanalyse

   Beperkingen

  • Observationeel onderzoek – kan causaliteit niet bewijzen
  • Niet gecorrigeerd voor ex-drinkers

Referenties

  1. Zhang, J., Mitsuhashi, T., Matsuo, T., Yorifuji, T., Hamada, J., & Liu, Y. (2021). Alcohol consumption and age-related macular degeneration: A systematic review and dose–response meta-analysis. Current Eye Research, (just-accepted).
  2. Chapman, N. A., Jacobs, R. J., & Braakhuis, A. J. (2019). Role of diet and food intake in age‐related macular degeneration: a systematic review. Clinical & experimental ophthalmology47(1), 106-127.
  3. Chong, E. W. T., Kreis, A. J., Wong, T. Y., Simpson, J. A., & Guymer, R. H. (2008). Alcohol consumption and the risk of age-related macular degeneration: a systematic review and meta-analysis. American journal of ophthalmology145(4), 707-715.
  4. https://www.mdfoundation.com.au/about-macular-disease/age-related-macular-degeneration/what-is-amd/