Alcohol en kanker: feiten op een rij

Het vergroten van kennis en bewustzijn over de gezondheidsrisico’s van alcohol is een actie uit het Nationaal Preventieakkoord dat staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) in 2018 heeft gesloten met meer dan 70 maatschappelijke organisaties. Het ministerie van VWS heeft in samenwerking met het Trimbos-instituut een onderzoek laten uitvoeren door PanelWizard naar de schadelijke gevolgen van alcohol. Een van de risicofactoren voor kanker is (vooral overmatige) alcoholconsumptie. Hoe groot is dit risico precies? Kennisinstituut Bier zet de feiten op een rij.

Leefstijl
Kanker is een ziekte waarbij veel factoren een rol spelen. In Nederland zou naar schatting 30% van alle kankergevallen voorkomen kunnen worden door gezond te leven1. Onveranderlijke factoren zoals bijvoorbeeld leeftijd, geslacht, etniciteit en genetische factoren dragen ook bij aan het risico op kanker. Je leefstijl aanpassen kan het risico op kanker verkleinen. Maar een garantie om kanker te voorkomen is er niet.

Risicofactoren
Roken is verreweg de belangrijkste risicofactor voor kanker in Nederland (19% van alle gediagnostiseerde kankergevallen). Gevolgd door ongezonde voedingsgewoonten (10% van alle kankergevallen), overgewicht (4% van alle kankergevallen) en alcoholconsumptie (3% van alle kankergevallen). Gebrek aan beweging draagt bij mannen en vrouwen verschillend bij, namelijk 1% aan kanker bij mannen en 3% aan kanker bij vrouwen. Voedingspatroon, overgewicht, alcohol en inactiviteit zijn samen bijna net zo belangrijk als roken alleen1.

Alcohol
Vooral overmatige alcoholconsumptie verhoogt het risico op het krijgen van verschillende soorten kanker. Het gaat hierbij om hoofd- & hals-, slokdarm-, borst-, lever- en dikkedarmkanker. Over het algemeen geldt: Hoe meer je drinkt, hoe hoger het risico. Dit komt door de alcohol en het maakt dus niet uit of je bier, wijn of sterkedrank drinkt.
Hoeveel je risico op kanker verhoogt door alcoholconsumptie, hangt af van hoe hoog je risico op een bepaalde soort kanker überhaupt is en hoeveel je drinkt. De risicoverhoging van alcohol is vooral van belang bij borstkanker voor vrouwen en dikkedarmkanker bij beide geslachten. Het risico is bij deze soorten kanker al verhoogd vanaf lagere alcoholconsumptie, maar vooral bij meer dan 4 glazen per dag. Bij kanker in het mond- en halsgebied is het zo dat vooral rokers die alcohol drinken een verhoogd risico hebben1

Niet in alle landen zijn de risicofactoren voor kanker hetzelfde. Deze infographic geeft de Europese situatie weer.

Meer informatie over alcohol en kanker

Kun je beter stoppen met alcohol drinken vanwege het risico op kanker?

Achtergrondinformatie over alcohol en kanker

Bronnen

  1. TNO rapport: De bijdrage van leefstijlfactoren aan de incidentie van en de sterfte aan kanker in Nederland, 2014, https://www.kwf.nl/SiteCollectionDocuments/Eindrapport%20PAF-studie.pdf