Alcohol en het risico op lupus: een meta-analyse

Lupus is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem zijn eigen weefsels aanvalt en daarmee ontstekingen en weefselschade veroorzaakt. Er is nog niet veel onderzoek gedaan naar de rol van alcohol, maar uit een recente meta-analyse1 blijkt dat matige alcoholconsumptie geassocieerd is met een lager risico op het ontwikkelen van systemische lupus erythematosus: de meest voorkomende vorm van lupus.

Wat is er al bekend? Er is nog niet veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen alcoholconsumptie en lupus. Een eerdere meta-analyse2, gepubliceerd in 2008 door dezelfde hoofdauteur, laat zien dat matig drinken geassocieerd is met een lager risico op systematische lupus erythematosus.

Wat voegt deze studie toe? De huidige meta-analyse is een update van de vorige en neemt ook studies mee die na 2008 zijn gepubliceerd. De analyse omvat 10 studies: zeven case-control- en drie cohortstudies.

Matige consumptie geassocieerd met lager risico
De resultaten tonen aan dat matige alcoholconsumptie, gedefinieerd als 1-5 drankjes per week, geassocieerd is met een 29% lager risico op systemische lupus erythematosus (SLE) in vergelijking met niet drinken. Het drinken van minder dan één drankje per week of meer dan vijf drankjes per week heeft geen invloed op het risico. Wanneer de auteurs echter een gevoeligheidsanalyse uitvoeren, is meer dan vijf drankjes per week ook geassocieerd met een lager risico op SLE.

Potentieel biologisch mechanisme
Dit onderzoek kijkt naar observationele studies die causaliteit niet kunnen bewijzen. Een mogelijke verklaring voor een lager risico is volgens de auteurs het remmende effect van alcohol op de productie van pro-inflammatoire cytokines, waardoor de ontwikkeling van SLE wordt geremd.3

Systemische lupus erythematosus
SLE is de meest voorkomende vorm van lupus. Het is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem zijn eigen weefsels aanvalt, wat leidt tot ontstekingen en weefselschade in de aangetaste organen.4 Het kan gewrichten, huid, hersenen, longen, nieren en bloedvaten aantasten. SLE treft voornamelijk vrouwen. Gemiddeld ligt de prevalentie in Europa tussen 30-60 gevallen per 100.000.5

   Sterke punten

  • Meta-analyse
  • 9 van de 10 onderzoeken nemen nooit-drinkers als controle, wat impliceert dat ze corrigeren voor ex-drinkers

   Beperkingen

  • Observationeel onderzoek - kan causaliteit niet bewijzen
  • Geen dosis-responsanalyse uitgevoerd
  • Hoeveelheid alcohol niet duidelijk gedefinieerd

Referenties

  1. Wang, J., Liu, J., Pan, L., Guo, L., Liu, C., & Yang, S. (2021). Association between alcohol intake and the risk of systemic lupus erythematosus: A systematic review and meta-analysis.Lupus, 0961203321991918.
  2. Wang, J., Pan, H. F., Ye, D. Q., Su, H., & Li, X. P. (2008). Moderate alcohol drinking might be protective for systemic lupus erythematosus: a systematic review and meta-analysis.Clinical rheumatology,27(12), 1557-1563.
  3. Imhof, A., Froehlich, M., Brenner, H., Boeing, H., Pepys, M. B., & Koenig, W. (2001). Effect of alcohol consumption on systemic markers of inflammation. The Lancet357(9258), 763-767.
  4. Centers for Disease Control and Prevention (n.d) Systemic Lupus Erythematosus.
  5. Rees, F., Doherty, M., Grainge, M. J., Lanyon, P., & Zhang, W. (2017). The worldwide incidence and prevalence of systemic lupus erythematosus: a systematic review of epidemiological studies. Rheumatology56(11), 1945-1961.