Meta-analyse: matige alcoholconsumptie beschermt tegen dementie

Matige alcoholconsumptie tot ruim één glas per dag verlaagt het risico op dementie. Dat is de conclusie van een recente meta-analyse waarbij al het bestaande onderzoek nogmaals wordt geanalyseerd om sterkere verbanden te vinden. Deze meta-analyse is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift European Journal of Epidemiology.

Dementie
Chinese onderzoekers1 analyseerden de relatie tussen alcoholconsumptie en dementie in tien internationale studies. Uit deze meta-analyse blijkt een J-vormige relatie tussen alcoholconsumptie en dementie: matige alcoholconsumptie tot 12,5 g/dag verlaagt het risico, maar overmatige alcoholconsumptie (>38 g/dag) verhoogt juist het risico. Alcoholconsumptie van 6 g/dag geeft het laagste risico. Verder lijkt het dat bij mensen jonger dan 60 jaar het beschermende effect van matige alcoholconsumptie sterker is dan bij mensen ouder dan 60 jaar.

Bier, wijn en sterkedrank
De onderzoekers keken ook naar het effect van verschillende soorten drank. Hiervoor was een beperkt aantal studies beschikbaar waaruit blijkt dat vooral wijn het risico op dementie verlaagt. Ondanks dat er aanwijzingen zijn dat bier – en niet wijn of sterkedrank – beschermt tegen plaques in de hersenen2 (een kenmerk van de ziekte van Alzheimer), vindt deze sub-analyse geen beschermend effect van bier op dementie. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de studies erg verschillend zijn van studieopzet en -populatie en dus moeilijk met elkaar te vergelijken zijn. Meer onderzoek is nodig.

In perspectief
De huidige meta-analyse is in lijn met een eerdere meta-analyse3 die ook liet zien dat matige alcoholconsumptie het risico op dementie verlaagt. In tegenstelling tot de voorgaande meta-analyse, is de huidige analyse wel in staat om per aantal gram het risico aan te geven (een zogenaamde dosis-response relatie).

De onderzoekers hebben ook gekeken wat het effect is van dagelijks 12,5 g alcohol op het risico van andere ziekten, waaronder hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en kanker. Hieruit concludeerden de onderzoekers dat deze hoeveelheid ook beschermend is voor hart- en vaatziekten en diabetes type 2, maar niet voor (enkele soorten) kanker. Het is daarom nog discutabel of alcohol daadwerkelijk moet worden aangeraden als middel ter voorkoming van dementie.

Lees meer over alcohol en dementie.

Bronnen:

  1. Xu, W., Wang, H., Wan, Y. et al. Alcohol consumption and dementia risk: a dose–response meta-analysis of prospective studies Eur J Epidemiol (2017). doi:10.1007/s10654-017-0225-3
  2. Kok EH, Karppinen TT, Luoto T, Alafuzoff I, Karhunen PJ. Beer drinking associates with lower burden of amyloid beta aggregation in the brain: Helsinki sudden death series. Alcohol Clin Exp Res. 2016;40(7):1473–8
  3. Anstey KJ, Mack HA, Cherbuin N, Alcohol consumption as a risk factor for dementia and cognitive decline: meta-analysis of prospective studies, Am J Geriatr Psychiatry. 2009 Jul;17(7):542-55