Vraagbaak: Mag je bier drinken als je jicht hebt?

Jicht is een reumatische aandoening die kan leiden tot pijnlijke gewrichtsontstekingen. Dit komt doordat urinezuurkristallen zich ophopen in de gewrichten. Urinezuur ontstaat onder andere bij de afbraak van purine. Bier en andere alcoholische dranken bevatten purine. Mag je bier drinken als je jicht hebt?

Wat is jicht?
Jicht is een reumatische aandoening die ontstaat doordat urinezuurkristallen neerslaan in de gewrichten. Normaal gesproken lost urinezuur op in het bloed en wordt het door de nieren via de urine uitgescheiden. Bij mensen met jicht voeren de nieren niet voldoende urinezuur af waardoor het in de vorm van kristallen ophoopt in gewrichten. Dit kan aanvallen van gewrichtsontstekingen veroorzaken. Een jichtaanval bestaat uit heftige pijn, zwelling en roodheid van een of meerdere gewrichten. Soms gaat een aanval gepaard met koorts1.

Hoe ontstaat urinezuur?

-           Purine
Bij de afbraak van purine wordt urinezuur geproduceerd. Purine is een van de vier basen in de cel, bouwsteen van DNA en RNA. Het grootste deel van purine is afkomstig van de afbraak van lichaamscellen. Daarnaast komt ongeveer een derde deel van purine in het lichaam uit de voeding (±400 mg/dag), waarvan slechts een klein deel (±10%) wordt omgezet in urinezuur.

-           Fructose-glucosesiroop
Het lichaam zet fructose-glucosesiroop voor een deel om in urinezuur. Fructose-glucosesiroop zit voornamelijk in met suiker gezoete frisdranken.

-           Versnelde celafbraak
Het urinezuurgehalte van het bloed wordt nog extra verhoogd als het lichaam door versnelde celafbraak meer urinezuur produceert dan normaal. Dat is bijvoorbeeld het geval bij zeldzame stofwisselingsziekten, psoriasis, kanker, chemotherapie, overgewicht en alcoholconsumptie2.

Veroorzaken alcoholische dranken jicht?
Nee, alcoholische dranken veroorzaken geen jicht. Bij een gezond iemand bij wie de stofwisseling van urinezuur wel goed werkt, wordt het urinezuur dat vrijkomt via de voeding gewoon uitgescheiden via de urine en zal (matige) alcoholconsumptie niet leiden tot gewrichtsproblemen.

Wanneer iemand eenmaal jicht heeft, kan overmatig eten en overmatige alcoholconsumptie wel een jichtaanval uitlokken. Alcohol bevordert de aanmaak van urinezuur in de lever en vermindert de uitscheiding van urinezuur door de nieren. Uit onderzoek blijkt dat bier het urinezuurgehalte sterker verhoogt dan sterkedrank of wijn3-4. Ook alcoholvrije bieren verhogen het urinezuurgehalte in het bloed5. Bier bevat namelijk meer purine dan sterkedrank en wijn.

Mag je bier drinken als je jicht hebt?
Ja, maar niet elke dag en niet meer dan één glas per keer. Dit geldt ook voor wijn en sterkedrank, maar wees vooral voorzichtig met bier2. Mensen met jicht kunnen beter in overleg met arts of diëtist de hoeveelheid purine uit de voeding beperken. De tabel geeft een overzicht van het purinegehalte in verschillende voedingsmiddelen.

 

Hoeveelheid Purine

Voedingsmiddel

>150mg/100g

  • Vis: ansjovis, haring, makreel, mosselen, sardines, spiering
  • Vlees: orgaanvlees
  • Gistrijke producten (zoals marmite)

75-150mg/100g

  • Vis: forel, kabeljauw, schelvis, zalm, bokking
  • Vlees: kalfsvlees, schapenvlees, wild, bacon
  • Bier en alcoholische dranken, alcoholvrij bier

<75mg/100g

  • Vis: garnalen, kreeft, oester, paling, schol, heilbot, krab
  • Vlees: rundvlees, varkensvlees, kip, eend, tong, leverworst
  • Groente: asperges, bloemkool, peulvruchten, sperziebonen, spinazie, champignons


Bronnen:

  1. http://www.reumafonds.nl/informatie-voor-doelgroepen/patienten/vormen-van-reuma/jicht/over-de-ziekte Geraadpleegd op 6-02-2017
  2. http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/jicht.aspx Geraadpleegd op 6-02-2017
  3. Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G. Alcohol intake and risk of incident gout in men: a prospective study. Lancet. 2004;363(9417):1277-1281
  4. Hyon K. Choi and Gary Curhan, Beer, Liquor, and Wine Consumption and Serum Uric Acid Level: The Third National Health and Nutrition Examination Survey, Arthritis & Rheumatism (Arthritis Care & Research) Vol. 51, No. 6, December 15, 2004, pp 1023–1029 DOI 10.1002/art.20821
  5. Tetsuya Yamamoto, Yuji Moriwaki, Sumio Takahashi, Zenta Tsutsumi, Tsuneyoshi Ka, Minoru Fukuchi, and Toshikazu Hada, Effect of Beer on the Plasma Concentrations of Uridine and Purine Bases, Metabolism, Vol 51, No 10 (October), 2002: pp 1317-13