RIVM-rapport: door matige alcoholconsumptie zorgkostenbesparing

Deze week verscheen het RIVM-rapport Maatschappelijke kosten-baten analyse van beleidsmaatregelen om alcoholgebruik te verminderen. Naar aanleiding van dit rapport is in de media veel aandacht voor de schadelijke effecten van overmatige alcoholconsumptie en de kosten die dit met zich meebrengt. Maar in het rapport wordt ook beschreven dat het voor de gezondheid gunstig is als het merendeel van de bevolking slechts kleine hoeveelheden alcohol consumeert. Door een lager risico is op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en dementie zorgt dit voor een besparing van de zorgkosten.

Merendeel matige drinkers
De overgrote meerderheid van de Nederlandse bevolking (92%) drinkt matig, aldus het rapport van het RIVM. Matig drinken verkleint de kans op hart- en vaatziekten, beroerte, diabetes type 2 en dementie. Het RIVM heeft berekend dat het lagere risico op hart- en vaatziekten, beroerte en diabetes type 2 door matige alcoholconsumptie een zorgkostenbesparing oplevert van bijna 900 miljoen euro per jaar.

Vergeten dementie
Wat opvalt is dat de verlaagde kans op het krijgen van dementie niet is meegenomen in de berekening. En dat terwijl het aantal mensen met dementie sterk is gestegen de afgelopen jaren en door de vergrijzing alleen nog maar zal toenemen. Daarnaast leidt dementie tot een relatief groot verlies aan kwaliteit van leven en hoge zorgkosten. Dat matige alcoholconsumptie het risico op het krijgen van dementie met 25% kan verlagen, heeft mogelijk ook een drukkende werking op de zorgkosten. Uit navraag bij het RIVM blijkt dat er geen betrouwbare bronnen zijn om de alcohol-gerelateerde component van dementie in Nederland te schatten. Dementie is daarom niet meegenomen in de berekening, maar geschaard onder de post "overige niet gewaardeerde ziekten".

Matige versus overmatige drinkers
Uit het rapport wordt niet duidelijk waar de meeste kosten van alcoholgebruik vandaan komen. Het lijkt erop dat de overmatige drinkers zorgen voor het merendeel van de zorglast, aangezien veel kosten komen door verslaving en hersenschade (Wernicke/Korsakov). 

Tegenspreken Gezondheidsraad?
Als alle Nederlanders zouden stoppen met drinken, zou het aantal mensen met hart- en vaatziekten, beroertes, diabetes type 2 en dementie toenemen. Als gevolg hiervan zouden de zorgkosten stijgen. Het RIVM geeft toe dat deze bevinding onlogisch is gezien het breed gecommuniceerde advies van zowel de Gezondheidsraad als het Voedingscentrum om bij voorkeur helemaal geen alcohol te drinken. In het rapport staat: "Na een recente discussie over het strenge karakter van dit advies heeft de Gezondheidsraad dit echter genuanceerd, door te zeggen dat degenen die al alcohol consumeren niet meer zouden moeten drinken dan een glas per dag en dat degenen die op dit moment niet drinken dat ook niet moeten gaan doen. De positieve gezondheidseffecten (met betrekking tot hart- en vaatziekten en bepaalde typen beroerten) in onze analyse zijn inderdaad te zien in de meerderheid van de bevolking die een kleine hoeveelheid alcohol gebruikt."