Vraagbaak: Mag je bier drinken als je diabetes hebt?

Als je diabetes hebt kan je lichaam zelf je bloedsuiker niet meer in evenwicht houden. Je moet daarom rekening houden met wat je eet en drinkt. Dit geldt ook voor alcohol. Wat voor effect heeft alcohol op de bloedsuikerspiegel? Waar moet je op letten als je diabetes hebt en alcohol wilt drinken? Wie kunnen er beter geen alcohol drinken? Wanneer is de kans op een hypo extra groot? Waar moet je rekening mee houden bij verschillende soorten drankjes? En mag je bier drinken als je diabetes hebt?

Wat voor effect heeft alcohol op de bloedsuikerspiegel?
De lever is het belangrijkste orgaan dat alcohol afbreekt. Na een drankje is je lever vooral bezig met het afbreken van alcohol en heeft dan geen tijd om glucose vrij te maken. Je lever heeft ongeveer anderhalf uur nodig om de alcohol (10 gram) uit een standaardglas alcoholhoudende drank af te breken. Mensen met diabetes die insuline af andere middelen gebruiken die de insulinespiegel verhogen (bijvoorbeeld sulfonylureumderivaten) hebben als ze alcohol drinken meer kans op een te lage bloedsuikerspiegel (hypoglykemie of hypo). Dit kan al na een paar uur gebeuren, maar ook ‘s nachts of pas de volgende dag.
Matige alcoholconsumptie kan ook een positief effect hebben bij mensen met diabetes. Zo kan het de insulinegevoeligheid verbeteren en het risico op hart- en vaatziekten verlagen.

Waar moet je op letten als je diabetes hebt en alcohol wilt drinken?
Voor mensen met diabetes die alcohol willen drinken geldt hetzelfde advies als voor iedereen: Drink met mate. Volgens de Nederlandse Gezondheidsraad is verantwoorde alcoholconsumptie maximaal 1 glas per dag. Voor mensen met diabetes die insuline of insulinestimulerende middelen gebruiken zijn er een aantal aandachtspunten:

  • Drink geen alcohol op een lege maag. En ook niet als je bloedglucose laag is.
  • Informeer je omgeving dat je diabetes hebt. Je hebt zelf misschien minder door dat je een hypo hebt en voor je omgeving kan een hypo lijken op dronken zijn.
  • Meet, als je een bloedglucosemeter hebt, je bloedglucose voor je alcohol gaat drinken, voor het slapengaan en de volgende ochtend.
  • Wees extra alert bij beweging. Neem eventueel extra koolhydraten

Met mate alcohol drinken bij de avondmaaltijd is over het algemeen de veiligste situatie.

Wie kunnen er beter geen alcohol drinken?
Het wordt afgeraden alcohol te drinken als je normaalgesproken geen alcohol drinkt, nog geen 18 jaar bent, nog auto moet rijden, een voorgeschiedenis van alcoholmisbruik hebt, als je zwanger bent of zou willen worden en als je borstvoeding geeft.
Daarnaast kun je beter geen alcohol drinken als je pancreatitis, te hoge glyceridewaarden in je bloed, of ernstige neuropathie hebt.2 En als je zorverlener dit afraadt.

Wanneer is de kans op een hypo extra groot?
Alcohol drinken als je insuline of andere middelen gebruikt die de insulinespiegel verhogen (bijvoorbeeld sulfonylureumderivaten) verhoogt de kans op hypoglykemie. In uitzonderlijke gevallen kunnen glycogeenvoorraden in de lever zijn uitgeput en is de kans op een hypo bij alcoholconsumptie extra groot. Dit komt voor bij mensen die langdurig vasten, een zeer laagkoolhydraat voedingspatroon hebben of maaltijden overslaan, verslaafd zijn aan alcohol of intensief bewegen.

Waar moet je rekening mee houden bij verschillende soorten drankjes?
Als je diabetes hebt is het daarnaast belangrijk om te letten op de hoeveelheid koolhydraten die in een drankje kunnen zitten. Dit kan invloed hebben op het uiteindelijke bloedglucoseniveau. In bijvoorbeeld een glas pils van 250 ml zit 8 gram koolhydraten tegenover 5 gram koolhydraten in een glas rode wijn van 150 ml. In een mixdrank, sterkedrank gecombineerd met frisdrank, kunnen al snel 22 gram koolhydraten zitten.

Mag je bier drinken als je diabetes hebt?
Ja, voor mensen met en zonder diabetes geldt: als je alcohol drinkt, drink dan met mate. Volgens de Nederlandse Gezondheidsraad is dit maximaal 1 glas per dag. Spaar het aantal glazen niet op en maak er liever geen gewoonte van om elke dag te drinken. Matige consumptie van bier, wijn of sterkedrank kan goed zijn voor hart en bloedvaten. Het kan ook de gevoeligheid voor insuline verbeteren. Dit geldt ook voor mensen met diabetes.
Als je bier wilt drinken en tabletten of insuline gebruikt, is het belangrijk om er altijd wat bij te eten (koolhydraten) en bloedsuikerwaarden regelmatig te controleren (als je dat kunt).
Als je geen alcohol drinkt, laat dit dan zo en ga geen alcohol drinken voor je gezondheid.

Bronnen

1. Beer and Health, Beer and diabetes.

2. NDF Voedingsrichtlijn diabetes 2015