Bier: hoge glycemische index, lager risico op diabetes. Hoe zit dat?

Pilsener bier heeft een hoge glycemische index. Dit is de conclusie van een recente publicatie van onderzoekers van Wageningen University in samenwerking met de Universiteit van Sydney. Dit onderzoek is gefinancierd met de jubileumonderzoeksbeurs van Kennisinstituut Bier. Maar ondanks een hoge glycemische index is er een lager risico op diabetes bij matige bierconsumptie. Hoe zit dat?


Hoge GI, maar lage GL
De glycemische index (GI) van pils is 89.1 Een hoge GI, want de waarde is boven de grens van 70.2 Dit is vergelijkbaar met de GI van aardappels of ontbijtgranen. Ook het totale voedingspatroon van Nederlandse bierdrinkers werd bekeken. Bier bleek bij te dragen aan de glycemische load (GL), ondanks de lage hoeveelheid koolhydraten in pilsener (4–5 g/100 ml) en de lage GL van pils als product (3 g/100 ml).1 Ter vergelijking: de GI van cola is 63 en de GL 16. Een gekookte aardappel heeft een GI van 78 en een GL van 27.2,3

Lager risico op diabetes type 2
Voedingspatronen met een hoge GI en GL worden in verband gebracht met een hoger risico op diabetes type 2, voornamelijk bij vrouwen. Maar er is nog veel discussie over de rol van GI en GL in relatie tot chronische ziekten. Dit blijkt ook uit de GI van pils. Ondanks de hoge GI van pils verlaagt matige alcoholconsumptie (bier, wijn of sterkedrank) juist het risico op het krijgen van diabetes type 2.4 In combinatie met een maaltijd lijkt bierconsumptie de hoge piek in de bloedglucose te kunnen voorkomen.5 Dit zou een verklaring kunnen zijn voor het verlaagde risico op diabetes type 2.1

Glycemische index, glycemische load en glycemische respons
De glycemische index (GI) is een standaardmaat om koolhydraatrijke voedingsmiddelen in te delen aan de hand van het effect op de glucoseconcentratie in het bloed. Afhankelijk van hoe snel glucose in het bloed wordt opgenomen, hebben voedingsmiddelen een hoge of lage GI. De GI houdt geen rekening met hoeveel er normaalgesproken van een product wordt gegeten of gedronken.
De glycemische load (GL) van een product is het aantal koolhydraten in een product vermenigvuldigt met de GI.1,2
De glycemische respons is het effect van een specifiek voedingsmiddel in combinatie met andere producten op de bloedglucosespiegel.

In gesprek met onderzoekster Diewertje Sluik

  • Welke verklaringen heb je voor de hoge GI van pils?

“Het is niet helemaal duidelijk wat de hoge GI van pils verklaart, maar het lijkt erop dat dit wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van complexe koolhydraten, zogenoemde maltodextrinen. De GI van een voedingsmiddel is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de aanwezige koolhydraten en suikers. In het brouwproces zetten amylases (enzymen) de suikers om in alcohol, maar de maltodextrinen blijven intact.”

  • Wat kunnen gezondheidsprofessionals hun cliënten het beste adviseren?

“Op dit moment is het nog te vroeg om naar aanleiding van dit onderzoek adviezen uit te brengen of bestaande adviezen te wijzigen. Het is vooral onduidelijk omdat een voeding met een hoge GI en GL is gerelateerd aan een hoger risico op diabetes, maar een matige alcoholconsumptie is juist geassocieerd met een lager risico op diabetes. Hier is meer onderzoek naar nodig.”

  • Wat zou een interessant vervolgonderzoek zijn?

“Het zou interessant zijn om de specifieke rol van bier bij het ontstaan van diabetes verder te onderzoeken en of de GI hier een rol in speelt. Verder hebben we in dit onderzoek alleen pils onderzocht. Het zou meer inzicht geven als we de GI van meerdere biersoorten zouden kunnen meten, zoals alcoholvrij bier en speciaalbier.”

Bronnen:

  1. Sluik, Diewertje,  Atkinson Fiona S., Brand-Miller Jennie C. et al. Contributors to dietary glycaemic index and glycaemic load in the Netherlands: the role of beer. Br J Nutr 2016.
  2. Het Voedingscentrum over de glycemische index en glycemische load. Geraadpleegd op 10 februari 2016.
  3. Glycemische index voor voedingsmiddelen van the University of Sydney. Geraadpleegd op 10 februari 2016.
  4. Baliunas DO, Taylor BJ, Irving H et al. (2009). Alcohol as a risk factor for type 2 diabetes: A systematic review and meta-analysis. Diabetes Care, 32(11):2123-2132.
  5. Brand-Miller JC, Fatema K, Fatima K et al. (2007). Effect of alcoholic beverages on postprandial glycemia and insulinemia in lean, young, healthy adults. Am J Clin Nutr, 85(6):1545-1551.