Tot 10 glazen per week geen hoger risico om te sterven voor mensen die alcohol drinken

Een nieuwe grote studie kijkt naar het effect van verschillende hoeveelheden alcohol op sterfte en hart- en vaatziekten bij mensen die alcohol drinken. De resultaten laten zien dat vanaf 100 g alcohol per week (ongeveer 10 glazen) het risico op sterfte toeneemt. Voor hart- en vaatziekten lijkt er bij 100 g alcohol per week een beschermend effect te zijn, maar ligt de associatie ingewikkelder. De studie is gepubliceerd in het prestigieuze wetenschappelijke tijdschrift The Lancet.

Wat is er al bekend?
De J-curve, waarbij matige drinkers een lager risico op sterfte en hart- en vaatziekten zouden hebben dan niet-drinkers, is door de jaren heen vaak bediscussieerd. Een van de kritieken is dat niet-drinkers een specifieke groep mensen zijn, met andere karakteristieken dan (matige) drinkers. Daardoor zou de associatie vertekend zijn en het beeld van de J-curve niet kloppen.

Wat voegt deze studie toe?
Deze studie kijkt naar de associatie tussen alcoholconsumptie en sterfte en hart- en vaatziekten in een grote groep drinkers. De niet-drinkers worden uitgesloten omdat zij volgens de onderzoekers de associatie verstoren.

Sterfte en HVZ
De onderzoekers verzamelden individuele data van bijna 600.000 drinkers uit 19 landen met hoge inkomens1. De resultaten tonen aan dat er tot 100 g alcohol per week – ongeveer 10 glazen – geen verhoogd risico is op sterfte in het algemeen. Bij hogere alcoholconsumptie neemt ook het risico toe. Voor hart- en vaatziekten (HVZ) is de associatie ingewikkelder. Als alle HVZ worden samengenomen, laat consumptie van 100 g alcohol per week het laagste risico zien (J-curve). Als de specifieke HVZ worden uitgesplitst, blijkt alcoholconsumptie voor sommige ziekten het risico te verhogen (bijvoorbeeld een beroerte en hartfalen) maar voor andere te verlagen (bijvoorbeeld hartinfarct). 

Levensverwachting
De onderzoekers kijken ook naar het effect van alcoholconsumptie op de levensverwachting. Ten opzichte van mensen die minder dan 100 g alcohol per week drinken, hebben drinkers van 100-200 g alcohol per week op 40-jarige leeftijd een half jaar kortere levensverwachting. Bij consumptie van 200-350 g alcohol per week en meer dan 350 g alcohol per week is dit respectievelijk 1-2 jaar en 4-5 jaar korter ten opzichte van mensen die minder dan 100 g alcohol per week drinken. 

Niet-drinkers
Voor deze studie zijn niet-drinkers bewust uitgesloten omdat zij aanzienlijk verschillen van drinkers. Bijvoorbeeld qua geslacht, etniciteit, roken en diabetesstatus. In de bijlage bij het artikel zijn wel analyses gedaan waarbij zowel voormalige drinkers als geheelonthouders worden meegenomen (zie figuur 10, p. 312). Hieruit blijkt dat alcoholconsumptie tot 100 g per week gerelateerd is aan een lager sterfterisico in vergelijking met voormalige drinkers en geheelonthouders. Ook voor hart- en vaatziekten wordt deze associatie gevonden. 


Meer onderzoek nodig
De onderzoekers concluderen dat er meer onderzoek nodig is (inclusief gerandomiseerde experimenten) om onbekende verstorende factoren uit te sluiten (ook die in relatie tot ex- en nooit-drinkers).
 

Sterke punten

  • Gedetailleerde data van grote groep drinkers meegenomen.
  • Mensen met hart- en vaatziekten bij aanvang van de studie zijn uitgesloten.

Zwakke punten

  • Onduidelijk in hoeverre niet-drinkers de associatie beïnvloeden.

     

Referenties:
1. Wood AM, Kaptoge S, Butterworth AS, et al. Risk thresholds for alcohol consumption: combined analysis of individual-participant data for 599 912 current drinkers in 83 prospective studies. Lancet 2018; 391: 1513–23.
2. Supplementary appendix to: Wood AM, Kaptoge S, Butterworth AS, et al. Risk thresholds for alcohol consumption: combined analysis of individual-participant data for 599 912 current drinkers in 83 prospective studies. Lancet 2018; 391: 1513–23.