Onvoldoende bewijs voor associatie tussen alcoholconsumptie en prostaatkanker

Alcohol kan het risico op bepaalde soorten kanker verhogen. De associatie met prostaatkanker is echter nog onduidelijk. Een recente meta-analyse bekijkt de specifieke associatie tussen wijnconsumptie en prostaatkanker. Over het algemeen is er onvoldoende bewijs voor een associatie, maar de resultaten suggereren dat rode wijn mogelijk beschermend werkt tegen prostaatkanker. De studie is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Clinical Epidemiology.

Wat is al bekend?
De associatie tussen alcoholconsumptie en prostaatkanker is nog onduidelijk, vooral voor specifieke dranken. Eerdere studies suggereren dat alcohol een risicofactor is voor prostaatkanker, maar over het algemeen is er onvoldoende bewijs1.

Wat voegt deze studie toe?
Dit is de eerste meta-analyse die specifiek kijkt naar het effect van wijn op het risico op prostaatkanker. Alleen observationele studies zijn meegenomen en het onderliggende mechanisme is niet onderzocht.

Onvoldoende bewijs
De huidige meta-analyse2combineert 17 studies met ruim 600.000 deelnemers. De resultaten laten zien dat er geen sterke associatie is tussen matige wijnconsumptie (tot één glas per dag) en prostaatkanker.
Vijf studies splitsen rode en witte wijn in hun analyses. Voor witte wijn is een klein verhoogd risico voor prostaatkanker gevonden. Voor rode wijn laten de resultaten juist een beschermend effect zien. Meer onderzoek is nodig om de associatie verder te onderzoeken, inclusief het onderliggende mechanisme.

Andere dranken
Een andere recente studie kijkt naar verschillende soorten dranken. Resultaten suggereren dat een hoge inname van bier (meer dan 5 glazen per dag) gerelateerd is aan een verhoogd risico op agressieve prostaatkanker. Wijnconsumptie (ongeacht hoeveelheid) zou juist een beschermend effect kunnen hebben. Er is geen associatie gevonden voor alcoholconsumptie in het algemeen3.

Mechanisme
Het onderliggende mechanisme van de mogelijke associatie tussen alcoholconsumptie en prostaatkanker is nog niet bekend. De onderzoekers noemen wel mogelijke mechanismen voor het beschermende effect van rode wijn. Over het algemeen is wijn minder schadelijk dan andere alcoholische dranken vanwege de verschillende bioactieve chemische componenten aanwezig in wijn. Resveratrol, een polyfenol, komt uit de schil van druiven tijdens het productieproces. Resveratrol heeft een beschermende werking vanwege het positieve effect op bepaalde processen gerelateerd aan het ontwikkelen van prostaatkanker, zoals celgroei, celdood en DNA-schade. Rode wijn bevat ongeveer 1,2-2,0 g resveratrol per liter, wat 10 keer zoveel is als in witte wijn. Het is echter nog onduidelijk bij welke hoeveelheden resveratrol en andere polyfenolen in wijn gunstig zijn2.

Prostaatkanker
Wereldwijd is prostaatkanker de tweede meest voorkomende soort kanker in mannen. Het is ook de zesde meest voorkomende doodsoorzaak door kanker bij mannen. Bekende risicofactoren voor prostaatkanker zijn familiegeschiedenis, genen, leeftijd, en lichaamsvet1,2

Sterke punten

  • Eerste meta-analyse die specifiek kijkt naar de associatie tussen wijnconsumptie en prostaatkanker.
     

Zwakke punten

  • Alleen matige wijnconsumptie is meegenomen. Een mogelijke dosis-respons associatie in niet onderzocht.
  • Er zijn maar weinig studies die rode en witte wijn splitsen.

Lees hier meer over alcohol en kanker of bekijk de infographic hieronder.

Referenties:
1. World Cancer Research Fund. Prostate cancer; How diet, nutrition and physical activity affect prostate cancer risk. https://www.wcrf.org/dietandcancer/prostate-cancer
2. Vartolomei, M.D., Kimura, S., Ferro, M., Foerster, B., Abufaraj, M., Briganti, A., Karakiewicz, P. I., en Shariat, S. F. The impact of moderate wine consumption on the risk of developing prostate cancer. Clinical Epidemiology, vol. 10, pp. 431-444, 2018.
3. Papa, ​N.P., MacInnis, R. J., Jayasekara, H., English, D. R., Bolton, D., Davis, I. D., Lawrentschuk, N., Millar, J. L., Pedersen, J., Severi, G., Southey, M. C., Hopper, J. L., en Giles, G. G. Total and beverage-specific alcohol intake and the risk of aggressive prostate cancer: a case-control study. Prostate Cancer and Prostatic Diseases, vol. 20, nr. 3, pp. 305-310, 2017.