Nieuwe methode analyseert wereldwijde alcoholconsumptie en ziektelast

Over het algemeen illustreren onderzoekers het effect van alcohol op de gezondheid aan de hand van of mensen bij bepaalde hoeveelheden alcohol eerder of later overlijden dan mensen die niet of andere hoeveelheden drinken. Een onlangs gepubliceerde systematische analyse gebruikt een nieuwe methode waarbij de onderzoekers de ziektelast berekenen aan de hand van het gewogen gemiddelde van het relatieve risico op afzonderlijke ziektes. De uitgebreide analyse is gepubliceerd in het vooraanstaande wetenschappelijke tijdschrift The Lancet.

Wat is er al bekend?
Overmatige alcoholconsumptie verhoogt het risico op ziektes en vroegtijdig overlijden. Licht tot matige alcoholconsumptie heeft mogelijk een beschermend effect op bepaalde ziektes.

Wat voegt deze studie toe?
Deze systematische analyse gebruikt een nieuwe methode waarmee de totale ziektelast van alcoholconsumptie geschat kan worden.

Ziektelast
De onderzoekers hebben een nieuwe meta-analyse uitgevoerd met bestaande data over de relatieve risico’s van 23 gezondheidsuitkomsten. Deze 23 uitkomsten zijn door middel van de zogenaamde Bradford-Hill’s criteria vastgesteld als causaal gerelateerd aan alcohol. Naast verschillende ziektes, zoals kanker, diabetes en tuberculose, worden ook uitkomsten zoals ongelukken en geweld meegenomen. Daarnaast hebben de onderzoekers bij deze nieuwe meta-analyse alle data zo gecorrigeerd dat geheelonthouders als de referentiegroep zijn genomen.
De resultaten laten zien dat alcoholconsumptie geassocieerd is met een verhoogd risico op de meeste uitkomsten, waarbij over het algemeen geldt dat meer alcohol leidt tot een hoger risico. Uitzondering hierop zijn ischemische hartziekte en diabetes, waar sprake blijkt te zijn van een drempelwaarde of lichte J-curve. Wanneer de resultaten van de afzonderlijke ziektes worden gecombineerd en een gewogen gemiddelde van de totale ziektelast door alcohol wordt berekend, blijkt dat geen alcoholconsumptie geassocieerd is met het laagste risico. Dit betekent dat 914 van de 100.000 niet-drinkers een van de 23 ziektes krijgt. Bij 1 glas alcohol per dag neemt het risico toe met 0,5%. Dit zijn 4 personen meer (918 per 100.000). Vanaf meer dan 1 glas per dag is er een duidelijke toename in het risico te zien.

Disability-adjusted life years
De onderzoekers schatten dat in 2016 alcoholconsumptie verantwoordelijk was voor 2,8 miljoen doden wereldwijd. Daarnaast berekenen ze de disability-adjusted life years (DALY); het aantal jaren dat verloren gaat aan ziekte of vroegtijdig overlijden. Dit is een veelgebruikte indicator voor totale ziektelast. In deze studie berekenen de onderzoekers het aantal DALY’s gerelateerd aan alcoholconsumptie uitgesplitst voor de 23 gezondheidsuitkomsten, voor mannen en vrouwen, verschillende landen, en leeftijdsgroepen. Wereldwijd was alcoholconsumptie in 2016 verantwoordelijk voor 1,6% van totale DALY’s bij vrouwen, en 6,0% bij mannen. Zowel bij mannen als vrouwen verandert de ziektelast van bepaalde gezondheidsuitkomsten over de jaren heen.

Alcoholconsumptie
Ook gebruiken de onderzoekers een nieuwe methode om gemiddelde alcoholconsumptie te schatten. Normaal gesproken wordt zelf-rapportage van alcoholconsumptie gebruikt. Hierbij zou onderrapportage echter de resultaten kunnen beïnvloeden. In deze systematische analyse gebruiken de onderzoekers daarom verkoopcijfers van alcohol. Vervolgens wordt dit gecorrigeerd voor toeristen en niet-gerapporteerde verkoop van alcohol. Aan de hand van het percentage drinkers en niet-drinkers in een populatie kan daarmee een gemiddelde consumptie per persoon geschat worden. In 2016 was deze gemiddelde consumptie wereldwijd 0,74 standaardglazen (a 10g) per dag voor vrouwen en 1,7 glazen per dag voor mannen. In Nederland was dit in 2016 1,9 glazen per dag voor vrouwen en 3,2 glazen per dag voor mannen.

Interpretatie
De interpretatie van de onderzoekers is dat de resultaten suggereren dat het alcoholbeleid wereldwijd wellicht moet worden herzien en zich moet concentreren op inspanningen om de algehele alcoholconsumptie op populatieniveau te verlagen.

Sterke punten

  • Grote hoeveelheden data gebruikt voor verschillende landen, ziekte uitkomsten, leeftijdsgroepen, mannen en vrouwen.

 

 

 

 

 

Zwakke punten

  • Onduidelijk of deze nieuwe methode goede schattingen en berekeningen geeft van de ziektelast door alcoholconsumptie. 
  • Het onderzoek is een studie op populatieniveau. De vraag is in hoeverre de resultaten op individeel niveau geïnterpreteerd kunnen worden.
  • De conclusie van de onderzoekers over alcoholbeleid is een interpretatie en blijkt niet direct uit de resultaten van het onderzoek.

 

Referenties

  1. GBD 2016 Alcohol Collaborators. Alcohol use and burden for 195 countries and territories, 1990–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Lancet 2018; published online Aug 23.