Mycotoxines in bier

Schimmelgifstoffen (mycotoxines) zijn natuurlijke gifstoffen, die worden uitgescheiden door bodemschimmels. Deze komen van nature wereldwijd voor op granen, noten en andere gewassen. Onderzoekers van RIKILT Wageningen University & Research analyseerden duizend bieren en vonden in 22 een te hoge hoeveelheid van een bepaald mycotoxine.

DON
De onderzoekers analyseerden duizend verschillende bieren afkomstig uit 47 verschillende landen, met de nadruk op Europa. Ze bepaalden het gehalte van de mycotoxine deoxynivalenol (DON). Bij 22 ambachtelijke biertjes (vooral van het type Imperial Stout) lag de concentratie DON boven de toegestane dagelijkse hoeveelheid.

Grondstoffen
Vooral gemoute granen, zoals gerstemout, zijn nog weleens besmet met mycotoxines. Waarbij de donkerdere moutsoorten meer lijken bij te dragen. Met name voor bieren met een hoger alcoholpercentage gebruiken brouwers relatief meer gerstemout en daardoor kan er ook meer mycotoxine in het bier komen. Mycotoxines komen niet alleen in bier voor, maar ook bijvoorbeeld in brood, pasta en ontbijtgranen.

Gevolgen voor de gezondheid
DON kan bij grote hoeveelheden het immuunsysteem onderdrukken en soms braken en diarree veroorzaken. Bij het dagelijks drinken van de 22 bieren met een concentratie DON boven de toegestane dagelijkse hoeveelheid bestaat de kans dat deze symptomen optreden.

In gesprek met onderzoeker Jeroen Peters​

Wat betekenen de uitkomsten voor de consument?
“De uitkomst heeft verder geen gevolgen voor de consument. De biersoort waarin de hoge DON-contaminaties zijn aangetroffen heeft over het algemeen ook al een hoog alcoholpercentage; tussen de 10% - 20%. Zoals voor veel dingen geldt: geniet, maar eet en drink met mate.”

Wat kunnen brouwers doen?
“Zoals in de conclusie van de originele PLOS ONE-publicatie is te lezen, kunnen brouwers betere analysecertificaten eisen van de producenten of leveranciers. Hiermee kunnen ze vervolgens uitrekenen hoeveel van de mout veilig te gebruiken is. Een andere optie is dat de brouwers zelf eenvoudige apparatuur aanschaffen om de door hun gekochte mout te controleren voor gebruik. Nadeel is dat dat een behoorlijke kostenpost is voor de meestal kleine ambachtelijke brouwerijen.”

Wat zijn je ideeën voor toekomstig onderzoek?
“Er zijn nog geen concrete plannen voor toekomstig onderzoek. Mocht dat er nog van komen, dan zal zich dat zeker focussen op het onderzoeken van mout die wordt geleverd aan de kleine ambachtelijke brouwerijen. Inmiddels zijn we wel weer begonnen met het specifiek samplen van Imperial Stout bieren. Deze kunnen in de toekomst geanalyseerd worden voor DON.”

Bron:
Peters J, van Dam R, van Doorn R, Katerere D, Berthiller F, Haasnoot W, Nielen MWF. (2017). Mycotoxin profiling of 1000 beer samples with a special focus on craft beer. PLoS One, 12(10): e0185887