Meta-analyse onderzoekt opnieuw associatie tussen alcoholconsumptie en ziekte van Parkinson

Een recent gepubliceerde meta-analyse combineert data van 26 studies om de associatie tussen alcoholconsumptie en de ziekte van Parkinson opnieuw te onderzoeken. De resultaten, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Neurology,laten geen duidelijke associatie zien. De onderzoekers benadrukken dat een goed uitgevoerde langdurige cohortstudie meer inzicht zou kunnen geven in de associatie.

Wat is er al bekend?
Eerdere studies en meta-analyses laten een mogelijk beschermend effect zien van alcoholconsumptie op de ziekte van Parkinson. De resultaten zijn echter niet eenduidig en de associatie blijft onduidelijk.

Wat voegt deze studie toe?
Deze nieuwe meta-analyse bekijkt opnieuw de associatie tussen alcoholconsumptie en Parkinson.

Drinkers vs. geheelonthouders
In totaal zijn 26 case-control studies en 5 longitudinale cohortstudies meegenomen in deze meta-analyse1. De case-control studies bevatten samen bijna 9.000 Parkinsonpatiënten en ruim 15.000 mensen in de controlegroep. Wanneer drinkers worden vergeleken met geheelonthouders, blijkt uit gepoolde data van de case-control studies dat er meer geheelonthouders zijn in de groep Parkinsonpatiënten. Dit is ook het geval bij de zes case-control studies waar mannen en vrouwen worden uitgesplitst.
In de vijf longitudinale cohortstudies, met in totaal ongeveer 2.500 Parkinsonpatiënten en 600.000 mensen in de controlegroep, wordt geen verschil gevonden in het aantal geheelonthouders tussen de groepen1.

Alcoholconsumptie gespecificeerd
Negentien case-control studies, met ongeveer 7.000 patiënten en 13.000 mensen in de controlegroep, zijn bruikbaar om specifieker te kijken naar alcoholconsumptie. Gepoolde data laten zien dat er minder overmatige en matige drinkers dan lichte drinkers en niet-drinkers zijn in de groep Parkinsonpatiënten. Bij vier longitudinale cohortstudies wordt geen verschil gevonden wanneer specifieker naar alcoholconsumptie is gekeken1.

Conclusie?
Eerdere studies suggereren een beschermend effect van alcoholconsumptie op de ziekte van Parkinson. Data van de huidige meta-analyse laat eenzelfde soort associatie zien tussen alcoholconsumptie en Parkinson, vooral bij de case-control studies. Omdat het onderliggende mechanisme nog onbekend is, benadrukken de onderzoekers dat de associatie nog lang niet bewezen is. De onderzoekers geven ook aan dat verstorende factoren de associatie beïnvloedt kunnen hebben, waaronder genetische factoren. Ze geven aan dat een grote cohortstudie onder oudere mensen die lange tijd gevolgd worden en waarbij op meerdere momenten alcoholconsumptie wordt nagevraagd, mogelijk beter inzicht geeft in de associatie tussen alcoholconsumptie en de ziekte van Parkinson1.

Ziekte van Parkinson
De ziekte van Parkinson is een relatief veel voorkomende progressieve hersenaandoening; een ziekte waarbij in de hersenen de aansturing voor spierbeweging wordt aangetast. De ziekte ontwikkelt en verergert in de loop van de tijd en symptomen zijn trillen, trager bewegen en stijve spieren. Wereldwijd zijn er ongeveer 10 miljoen mensen met de ziekte van Parkinson. In 2016 waren er bijna 50.000 mensen met Parkinson in Nederland geregistreerd bij de huisarts. De belangrijkste risicofactor voor Parkinson is leeftijd. De ziekte komt dan ook vooral voor bij oudere mensen, en iets vaker bij mannen dan bij vrouwen2,3.

Sterke punten

  • Meta-analyse heeft strenge selectiecriteria.
     

Zwakke punten

  • Weinig data beschikbaar over specifieke hoeveelheden alcoholconsumptie
  • Verstorende factoren, waaronder genetische factoren, kunnen de associatie beïnvloeden.

Klik hier voor meer informatie over alcohol en de hersenen.

Referenties
1. Jiménez-Jiménez, F. J., Alonso-Navarro, H., García-Martín, E., and Agúndez, J. A. G. Alcohol consumption and risk for Parkinson's disease: a systematic review and meta-analysis. Journal of Neurology, 2018.
2. Hersenstichting.Parkinson.https://www.hersenstichting.nl/alles-over-hersenen/hersenaandoeningen/ziekte-van-parkinson1
3. European Parkinson’s Disease Association. About Parkinson’s. https://www.epda.eu.com/about-parkinsons/what-is-parkinsons/