Associatie alcohol en slaapapneu verder onderzocht

Alcohol lijkt het risico op slaapapneu te kunnen verhogen. Een nieuwe meta-analyse combineert data van meerdere randomized controlled trials om deze mogelijke associatie verder te onderzoeken. Resultaten laten zien dat alcohol invloed heeft op verschillende ademhalingsparametersdie gerelateerd zijn aan slaapapneu. De meta-analyse is onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Sleep Medicine Reviews.

Wat is er al bekend?
Eerder schreven we over een andere meta-analyse van observationele studies die een mogelijke associatie tussen alcoholconsumptie en het risico op slaapapneu laat zien. Meer onderzoek bleek nodig om de associatie verder te onderzoeken.

Wat voegt deze studie toe?
Deze nieuwe meta-analyse is de eerste die data van randomized controlled trials combineert om de associatie tussen alcoholconsumptie en slaapapneu te onderzoeken. Randomized controlled trials geven meer inzicht in een oorzaak-gevolg verband dan observationele studies.

Verslechterde ademhalingsparameters/indicatoren
De huidige meta-analyse1bevat 14 randomized controlled trials met een totaal van 422 deelnemers. Het effect van alcohol (t.o.v. een placebo) op verschillende ademhalingsparameters tijdens het slapen is onderzocht. Hierbij worden parameters, zoals de apneu-hypopneu-index (AHI; ernst van slaapapneu) en de zuurstofverzadiging (SpO2; mate van zuurstofconcentratie) gebruikt. Resultaten laten zien dat alcoholconsumptie de AHI verhoogt en de SpO2 verlaagt, beide een indicatie van slechtere slaap gerelateerde ademhaling.
Een verhoging van de AHI blijkt vooral duidelijk bij mensen met obstructief slaapapneusyndroom (OSAS) en mensen die snurken. Dit toont aan dat deze mensen mogelijk kwetsbaarder zijn voor het effect van alcoholconsumptie.

Hoeveelheid alcohol
In de meeste studies drinken de deelnemers 2-3 alcoholische consumpties van 14g. Drie studies gebruikten verschillende hoeveelheden alcohol en vonden dat een hogere dosis alcohol kan leiden tot een ergere verstoring van de ademhaling tijdens het slapen, vooral bij mensen die snurken1.

Overig bewijs
Een andere recent gepubliceerde meta-analyse van observationele studies onderzoekt de associatie tussen alcohol, tabak en cafeïne, en slaapapneu. Resultaten laten zien dat mensen die alcohol drinken, 1,33 keer meer kans hebben om OSAS te ontwikkelen2. Deze twee recente meta-analyses, samen met een meta-analyse waar we eerder over schreven3, versterken het bewijs voor de associatie tussen alcoholconsumptie en slaapapneu.

Slaapapneu
Slaapapneu, of OSAS, wordt gekenmerkt door herhaalde adempauzes tijdens het slapen. Slaapapneu komt ongeveer 2-4% voor onder volwassenen4. Overgewicht is de belangrijkste risicofactor voor slaapapneu. Ongeveer 40% van de mensen met een BMI boven de 28 hebben er last van. Slaapapneu komt ook vaker voor bij oudere mensen en bij mannen5.
 

Sterke punten

  • De meta-analyse bevat randomized controlled trials. Dit is over het algemeen sterker bewijs dan observationele studies.




     

Zwakke punten

  • Studies zijn vooral met mannen. Daarom weinig bekend over associatie bij vrouwen.
  • De individuele studies verschillen in studieopzet, meegenomen deelnemers, en parameters die gebruikt zijn om ademhaling te meten.
  • Onderzoekers geven aan dat er mogelijk sprake is van ‘publication bias’

Referenties:
1. Kolla, B. P., Foroughi, M., Saeidifard, F., Chakravorty, S., Wang, Z., Mansukhani, M. P. The impact of alcohol on breathing parameters during sleep: A systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine Reviews, 2018.
2. Taveira, K. V. M., Kuntze, M. M., Berretta, F., de Souza, B. D. M., Godolfim, L. R., Demathe, T., G. Canto, D. Luca, Porporatti, A. L. Association between obstructive sleep apnea and alcohol, caffeine and tobacco: A meta-analysis. Journal of Oral Rehabilitation, 2018.
3. Simou, E., Britton, J., Leonardi-Bee, J. Alcohol and the risk of sleep apnoea: a systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine, vol. 42, pp. 38 - 46, 2018. 
4. Spicuzza, L., Caruso, D., Di Maria, G. Obstructive sleep apnoea syndrome and its management. Therapeutic Advances in Chronic Disease. 2015;6(5):273-285.
5. Garvey, J.F., Pengo, M.F., Drakatos, P., Kent, B.D. Epidemiological aspects of obstructive sleep apnea. Journal of Thoracic Disease. 2015;7(5):920-929.