Associatie tussen alcoholconsumptie en longkanker nog onduidelijk

Een nieuwe studie onderzoekt de associatie tussen alcoholconsumptie en longkanker in Spaanse niet-rokers. De resultaten, die onlangs zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift European Journal of Public Health, laten geen duidelijke associatie zien. Meer onderzoek is nodig om deze associatie en het onderliggende mechanisme verder te onderzoeken.

Wat is er al bekend?
Roken is de belangrijkste oorzaak van longkanker. Ongeveer 10-25% van alle longkankergevallen betreft niet-rokers. De associatie tussen alcoholconsumptie en longkanker is nog onbekend. De World Cancer Research Fund (WCRF) geeft aan dat er beperkt bewijs is voor een mogelijk verhoogd risico1.

Wat voegt deze studie toe?
De studie is een gepoolde analyse die kijkt naar de associatie tussen alcoholconsumptie en longkanker, exclusief in niet-rokers in een Spaanse populatie.

Onduidelijke associatie
De huidige studiebetreft een gepoolde analyse met data van zes studies met in totaal 1.300 deelnemers. De resultaten laten zien dat er geen duidelijke associatie is tussen alcoholconsumptie in het algemeen en longkanker. Analyses voor verschillende dranken laten zien dat consumptie van sterkedrank het risico op longkanker in niet-rokers mogelijk kan verhogen. De onderzoekers geven aan dat consumptie van specifieke alcoholische dranken mogelijk gerelateerd is aan ander eetgedrag en sociaaleconomische status. Er is geen duidelijke dosis-respons associatie gevonden voor bier, wijn, of sterkedrank.

Beperkt bewijs
Eerder schreven we over een andere studie die ook een gepoolde analyse gebruikt om de associatie tussen alcoholconsumptie en longkanker in niet-rokers te onderzoeken. Deze internationale studie met bijna 12.000 deelnemers vond dat licht-tot-matige alcoholconsumptie (0-20 g/dag) geassocieerd is met een verlaagd risico op longkanker3. De WCRF concludeert dat, op basis van alle beschikbare studies, er beperkt bewijs is voor een mogelijk verhoogd risico op longkanker1. Meer onderzoek is daarom nodig om de associatie en het onderliggende mechanisme verder te onderzoeken.

Mechanisme
De huidige studie beschrijft een aantal mogelijke onderliggende mechanismen van de associatie tussen alcoholconsumptie en longkanker. Over het algemeen geldt dat alcohol een effect kan hebben op DNA en veranderingen kan veroorzaken in methylatie en de regulatie van genexpressie. Dit kan weer leiden tot de ontwikkeling van kanker. Daarnaast kan alcohol als oplosmiddel werken om andere kankerverwekkende stoffen door de bovenste slijmvlieslaag van het spijsverteringsstelsel te transporteren. De verschillende associaties voor alcoholische dranken zouden verklaard kunnen worden door de verschillende componenten die aanwezig zijn in bier, wijn en sterkedrank2.

Longkanker
Longkanker is wereldwijd de derde meest voorkomende soort kanker. In 2012 waren er 1,8 miljoen nieuwe gevallen van longkanker, waarmee longkanker voor 13% bijdraagt aan alle nieuwe kankergevallen. Daarnaast is longkanker de meest voorkomende doodsoorzaak door kanker en daarmee verantwoordelijk voor 1 op de 5 sterfgevallen door kanker. Roken is de belangrijkste oorzaak van longkanker. Naar schatting is wereldwijd 90% van de gevallen onder mannen en 80% van de gevallen onder vrouwen gerelateerd aan het gebruik van tabak. Passief roken is ook een oorzaak van longkanker1,2

Sterke punten

  • Gepoolde analyse alleen in niet-rokers.
  • Gecorrigeerd voor residentiele radon, wat de belangrijkste risicofactor is voor longkanker in niet-rokers.


     

Zwakke punten

  • Relatief weinig studies en deelnemers meegenomen.   
  • Beperkte data beschikbaar over verschillen tussen mannen en vrouwen.
  • Alleen Spaanse data zijn meegenomen.

Lees hier meer over alcohol en kanker of bekijk de infographic hieronder.

Referenties
1. 
World Cancer Research Fund – Lung cancer; How diet, nutrition and physical activity affect lung cancer risk. https://www.wcrf.org/dietandcancer/lung-cancer
2. García Lavandeira, J. A., Ruano-Ravina, A., Kelsey, K. T., et al. Alcohol consumption and lung cancer risk in never smokers: A pooled analysis of case-control studies. European Journal of Public Health, vol. 28, nr. 3, pp. 521 - 527, 2018.
3. Fehringer, G., Brenner, D. R., et al. (2017) Alcohol and lung cancer risk among never smokers: A pooled analysis from the international lung cancer consortium and the SYNERGY study. International Journal of Cancer, vol. 140, nr. 9, pp. 1976-1984.