Achtergrondinformatie Zwanger & 100% alcoholvrij

Al in het rapport van de Gezondheidsraad ‘Risico’s van alcoholgebruik bij conceptie, zwangerschap en borstvoeding’ uit 2005 staat te lezen dat alcohol en zwangerschap niet samengaan, maar dat toch naar schatting 35% tot 50% van de zwangere vrouwen in Nederland alcoholhoudende drank drinken.

Nulnorm
De Gezondheidsraad pleit in dit rapport voor een eenduidige boodschap: de zogenaamde nulnorm. Dit betekent:

  • Voor de vrouw:

Geen alcohol vanaf het moment dat ze probeert zwanger te worden tot het moment dat ze haar baby geen borstvoeding meer geeft.

  • Voor de man:

Geen alcohol vanaf het moment dat de vrouw probeert zwanger te worden tot het moment dat ze zwanger is.

Met de aanvullende informatie

  • Iedere vermindering op ieder moment in de zwangerschap vermindert risico’s.
  • De hoeveelheid alcoholhoudende drank per gelegenheid moet zo laag mogelijk zijn.

Effectieve voorlichting
Waarschijnlijk is één-op-één voorlichting waarbij de alcoholconsumptie kan worden nagevraagd en waarbij de voorlichting kan worden aangesloten op de mogelijkheden van de vrouw het meest effectief. De voorlichtingsboodschap moet eenvoudig zijn, geen onnodige angst oproepen, duidelijk maken welk gedrag wél en welk niet schadelijk is voor het kind en aangeven hoe het gedrag kan worden aangepast. En naast individuele voorlichting blijven andere vormen van voorlichting altijd van groot belang.

Zwanger & 100% alcoholvrij
Met deze informatie in ons achterhoofd zijn we in 2013 begonnen aan de zoektocht naar wat de verloskundige/gynaecoloog en zwangere aan hulpmiddelen nodig hebben om alcoholconsumptie bespreekbaar te maken en terug te dringen voor, tijdens en – bij borstvoeding - na de zwangerschap. Het resultaat is het praktische, niet-belerende en laagdrempelige mini-magazine ‘Zwanger & 100% alcoholvrij - Zo doe je dat!’.

Zware drinkers hebben gespecialiseerde begeleiding nodig en zijn daarom niet de doelgroep voor dit mini-magazine.

Achtergrondinformatie
Aangezien niet alle vragen beantwoord kunnen worden in een mini-magazine volgt hier meer achtergrondinformatie. Mochten er nog andere vragen of aanvullingen zijn, dan horen we ze graag.

Vragen

Is bruin bier goed voor de borstvoeding?

Waar kun je proefpakketten bestellen met bier, wijn en cocktails zonder alcohol?

Hoe zit het precies met alcoholvrij bier en 0,0% bier? En wat doet alcoholvrij bier van 0,5% met je bloedalcoholconcentratie?

Gember en zwangerschapsmisselijkheid? Wat zijn de feiten?

Waar vind ik nog meer nuttige informatie?

Is bruin bier goed voor de borstvoeding?
Nee, alcohol remt de oxytocineproductie en daarmee de toeschietreflex waardoor baby’s juist minder drinken. Bovendien komt de alcohol via de melk bij de baby terecht. De eerste uren nadat een kind melk met alcohol heeft gedronken slaapt het onrustiger. Het beste is dus om geen alcoholhoudende drank te drinken als je borstvoeding geeft. Wil je toch af en toe iets met alcohol drinken, plan dit dan goed zodat de alcohol door je lichaam afgebroken is (wacht minimaal 3 uur) voordat je weer een voeding geeft.

Lees meer

Waar kun je proefpakketten bestellen met bier, wijn en cocktails zonder alcohol?

Er zijn diverse webshops waar je online alcoholvrije pakketten kunt bestellen. Hier zijn er een aantal.

www.alcoholvrij.com

www.alcoholvrijshop.com

www.gall.nl

www.la-source.nl

www.tijdvooralcoholvrij.nl

Hoe zit het precies met alcoholvrij bier en 0,0% bier? En wat doet alcoholvrij bier van 0,5% met je bloedalcoholconcentratie.

Volgens de wet
Bier mag in vrijwel alle landen in Europa alcoholvrij heten als er minder dan 0,5% alcohol in zit. De alcoholwetgeving begint pas bij 0,5%. In frisdrank en sappen is het feitelijk toegestaan dat er onbedoeld 0,5% alcohol in zit. Dit kan ontstaan door gisting van de suikers in deze dranken.

Voor in Nederland gebrouwen bieren gelden striktere regels: bier tot 0,1% alcohol mag alcoholvrij worden genoemd.

In bier met 0,0% alcohol zit echt helemaal geen alcohol.

Wetenschappelijk bekeken
Wat doet een alcoholpercentage van 0,5% met je bloedalcoholgehalte?

Hier zijn vier publicaties over bekend. Drie over het effect van alcoholvrij bier op bloedalcoholconcentratie en één over het effect van alcoholvrij bier op alcohol in de moedermelk.

In deze studies kregen de proefpersonen minimaal 1,5 liter alcoholvrij bier te drinken in één uur met minimaal 0,4-0,5% alcohol. In de onderzoeken was de bloedalcoholconcentratie van de deelnemers 20-150 minuten niet tot nauwelijks detecteerbaar. De onderzoekers concluderen dat ze geen verhoging van de bloedalcoholconcentratie verwachten bij normale consumptie van alcoholvrij bier (<0,5%). En als aanvulling: <0,5% bier kan gedronken worden tijdens de borstvoedingsperiode. Het leidt niet of tot slechts zeer lage hoeveelheden alcohol in de moedermelk, maar de verwachting is dat bij normale consumptie er geen alcohol in de moedermelk wordt teruggevonden.

Veiligste advies
Uiteraard blijft bier met 0,0% de veiligste keuze. Dan weet je zeker dat er geen alcohol in je bloed of melk komt.

Bronnen:

  • Luff and Lutz, Blutalkohol, 1983
  • Neuteboom and Vis, Blutalkohol, 1991
  • Thierauf et al, Rechtsmedizin, 2012
  • Schneider et al, Breastfeeding Medicine, 2013
  • Bierverordening Productschap Dranken 2003

Gember en zwangerschapsmisselijkheid? Wat zijn de feiten?

Gember en misselijkheid bij zwangerschap
Dat gember de misselijkheid vermindert tijdens zwangerschap wordt bevestigd door wetenschappelijke literatuur. Alleen is er wel meer onderzoek van hoge kwaliteit nodig. Dit blijkt uit werk van onderzoekers die veel data over gember en zwangerschapsmisselijkheid van verschillende studies hebben bekeken en geanalyseerd in een zogenaamde Cochrane review (1). Veel onderzoeken hadden weinig deelnemers en je zag maar een klein effect. Er zijn grotere, langlopende onderzoeken nodig (randomized controlled trials) om uitkomsten van eerder onderzoek te bevestigen (2).

Hoeveel gember?
Een dosis van ±1-1,5 gram gember lijkt de beste hoeveelheid te zijn. een gemberkoekje bevat ongeverr 0,5 gram gember. Wat de beste toedieningsvorm is, blijft onduidelijk. Er is onderzoek gedaan met veel verschillende voedingsmiddelen: gemberkoekjes, pure gember, gemberthee en gember op siroop (2). Er is ook onderzocht of er risico's zijn voor de foetus bij inname van gember. Dit blijkt geen rol te spelen, Zo lang je onder aanvaardbare grens van 4 gram per dag blijft (3).

Recept gemberthee
Er zijn heel veel verschillende recepten voor gemberthee. Hier is een voorbeeld.

Alcoholvrij gemberbier waar te koop?
Probeer het eens bij een toko of online (Dille & Kamille, speciaalbierpakket) of maak het zelf.

Let op! Er is ook een alcoholhoudende variant. Die wil je nu natuurlijk even niet.

Bronnen

  1. Matthews A, Haas DM, O’Mathúna DP et al. Interventions for nausea and vomiting in early pregnancy. Cochrane Database of Systematic Reviews 2014; 3
  2. Viljoen E et al. A systematic review and meta-analysis of the effect and safety of ginger in the treatment of pregnancy-associated nausea and vomiting. Nutrition Journal 2014; 13(20): 1 – 14
  3. Ding M, Leach M & Bradley H. The effectiveness and safety of ginger for pregnancy-induced nausea and vomiting: a systematic review. Women Birth 2013; 26: e26 – e30

Waar vind ik nog meer nuttige informatie?

Over een gezonde zwangerschap

www.babyopkomst.nl: biedt betrouwbare informatie voor iedereen die wil zwanger worden, over de zwangerschap, bevalling, je baby, de babyuitzet en nog veel meer. Geschreven door verloskundigen.

www.deverloskundige.nl: de site van de beroepsorganisatie van verloskundigen. Met deskundige en betrouwbare informatie over zwanger worden, zwanger zijn en bevallen.

www.etenvoorjekind.nl: website behorende bij het boek 'Eten voor je kind'. Kook- en voedingsboek voor (aanstaande) zwangeren en jonge ouders.

www.rivm.nl.zwanger

www.slimmerzwanger.nl

www.strakszwangerworden.nl

www.voedingscentrum.nl/zwanger

www.zwangerwijzer.nl

Gezonde voeding

Het Voedingscentrum heeft een handige tabel op 1 A4-tje met daarin alles wat je beter niet kunt eten en drinken.

 

Overige bronnen:

Andersen SL, Trajectories of brain development: point of vulnerability or window of opportunity? Neurosci Biobehav Rev. 2003 Jan-Mar;27(1-2):3-18.

USDA Table of Nutrient Retention Factors, Release 6